28 kwietnia Wołodymyr Zełenski, prezydent Ukrainy, opublikował w serwisach społecznościowych oświadczenie (1, 2), w którym poinformował, że ukraińskie instytucje państwowe uzgodniły wszystkie szczegóły w sprawie eksportu broni za granicę.
Wyjaśnił, że sojusznikom wspierającym Ukrainę zaproponowano specjalny format współpracy – tzw. Drone Deals. Ma on pozwolić na zakup m.in. dronów, pocisków rakietowych, amunicji i innych rodzajów broni produkowanej przez naszego wschodniego sąsiada. Umowa ma objąć także zapewnienie wiedzy specjalistycznej i wymianę technologii.
Zgodnie z zapowiedzią ukraińskiego prezydenta eksportowane będą tylko nadwyżki produkcji – ukraińskie wojsko będzie miało prawo do otrzymania niezbędnej ilości broni w pierwszej kolejności. „Nadwyżka mocy produkcyjnych na Ukrainie w przypadku niektórych rodzajów broni sięga 50%, co jest bezpośrednim rezultatem naszych państwowych inwestycji w ukraiński przemysł zbrojeniowy i współpracy z partnerami” – wskazuje Zełenski.
Zełenski nie mówił o sprzedaży broni kupionej za pieniądze sojuszników
Oświadczenie ukraińskiego prezydenta skomentował na Facebooku 1 maja Włodzimierz Skalik, poseł Konfederacji Korony Polskiej. Wbrew faktom stwierdził, że Ukraina „sprzedaje broń Europejczykom uzyskaną za pieniądze Europejczyków”. W rzeczywistości, jak informowaliśmy, mowa jest o eksporcie nadwyżek sprzętu produkowanego w Ukrainie.
Jak się okazuje, jako pierwszy ten fałszywy przekaz rozpowszechnił były premier Leszek Miller. To on do informacji o eksporcie broni przez naszego wschodniego sąsiada dodał nieprawdziwy kontekst.
Tego samego dnia identyczną narrację przedstawił profil Centrum Usług Prawnych (1, 2), profil znany z rozpowszechniania antyukraińskich narracji (np. 1, 2). Jest on związany z blogiem Lega Artis, prowadzonym przez nieistniejącą kancelarię prawniczą i publikującym treści pochodzące z rosyjskiej RIA Novosti – państwowej agencji informacyjnej.
Drony narzędziem ukraińskiej dyplomacji
Jeszcze przed oświadczeniem Wołodymyra Zełenskiego analitycy Atlantic Council zauważyli, że Ukraina, m.in. dzięki praktycznemu doświadczeniu prowadzenia wojny, staje się światowym liderem w dziedzinie dronów bojowych. Pozwala jej to przekonywać inne państwa, że stanowi ważny element architektury bezpieczeństwa Europy.
Kijów mógł skutecznie udowodnić swoje zdolności do współpracy w zakresie obrony powietrznej, gdy wysyłał niedawno swoich ekspertów do państw Zatoki Perskiej. W obliczu zagrożenia ze strony Iranu na współpracę obronną z Ukrainą zdecydowały się Arabia Saudyjska, Zjednoczone Emiraty Arabskie i Katar.
O budowie z Ukrainą wspólnej „armady dronowej” mówił niedawno Władysław Kosiniak-Kamysz, polski minister obrony narodowej. Niemiecki kanclerz Merz i prezydent Zełenski we wspólnym oświadczeniu z kwietnia zadeklarowali dalszą współpracę w zakresie rozwoju systemów obrony powietrznej (s. 2). Porozumienie w zakresie współpracy badawczo-rozwojowej związanej z dronami zawarła niedawno z Ukrainą także Norwegia. 4 maja Zełenski rozmawiał z przewodniczącą Komisji Europejskiej, Ursulą von der Leyen, o możliwości podpisania Drone Deal z Unią Europejską.
„Zełenski naprawdę bardzo się stara pokazać, że Ukraina jest atutem, a nie obciążeniem, oraz że ma odpowiedź na zmieniający się charakter wojny” – powiedziała Orysia Łucewicz, szefowa Forum Ukraińskiego w think tanku Chatham House. W analizie Reutera, z której pochodzi jej wypowiedź, wskazano, że działania Zełenskiego mogą być próbą zacieśniania sojuszy i szukania alternatywy w obliczu niepewności co do wsparcia ze strony Stanów Zjednoczonych.
