11 lipca 2026 roku obchodzono Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Ludobójstwa popełnionego przez ukraińskich nacjonalistów na ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej Polskiej. Tego dnia Władysław Kosiniak-Kamysz, szef Ministerstwa Obrony Narodowej, odwiedził ukraińską Ołykę, gdzie podkreślał znaczenie takich wartości jak „prawda, upamiętnienie i przebaczenie”.
W tym samym czasie Konfederacja Korony Polskiej na czele z Grzegorzem Braunem zorganizowała konferencję prasową pod ratuszem w Lublinie. To właśnie tam, bez powołania się na jakiekolwiek źródła, jeden z przedstawicieli partii Brauna, Włodzimierz Skalik, podkreślał, że jego ugrupowanie „odróżnia Ukraińców, obywateli tam mieszkających, od kijowskiego reżimu”.
Skalik przekonywał, że „jesteśmy świadkami wykorzystywania obywateli Ukrainy […] do wielkiej operacji”. Miał za nią stać m.in. brytyjski premier Boris Johnson, rzekomo zmuszający Ukrainę do wojny z Rosją. Poseł powtórzył w ten sposób jedną z narracji rosyjskiej dezinformacji, która nie znajduje potwierdzenia w faktach i pomija odpowiedzialność Rosji za wybuch wojny. Ponadto według posła od lutego 2022 roku na froncie poległo już 2,5 mln Ukraińców. To również, jak się okazuje, jest nieprawdą.
Dane na temat poległych żołnierzy. Co o nich wiemy?
Od początku pełnoskalowej wojny w Ukrainie często pisze się w mediach o ofiarach cywilnych (np. 1, 2, 3). Na ich temat międzynarodowe instytucje, takie jak Organizacja Narodów Zjednoczonych (ONZ), tworzą także raporty. Co jednak ze statystykami na temat poległych żołnierzy?
Tu sytuacja robi się skomplikowana. Zarówno Ukraina, jak i Rosja prowadzą niepubliczną ewidencję strat wśród swoich żołnierzy. Wiemy to, ponieważ co jakiś czas są podawane konkretne statystyki (np. 1, 2). Obie strony nie udostępniają jednak regularnie aktualizacji całkowitej liczby poległych. Jednocześnie Sztab Generalny Sił Zbrojnych Ukrainy codziennie publikuje szacunki strat rosyjskich. Są to jednak dane dotyczące przeciwnika, a nie własnych ofiar.
Jedną z instytucji, która zajmuje się szacunkami dotyczącymi strat wojennych w Ukrainie, jest Center for Strategic and International Studies (CSIS). Raporty amerykańskich badaczy są cytowane przez popularne media (np. 1, 2, 3). To dzięki pracy amerykańskiego think tanku możemy się dowiedzieć, jaki jest prawdopodobny przedział ofiar po stronie zarówno ukraińskiej, jak i rosyjskiej.
2,5 mln poległych Ukraińców? Żadne dane nie pokazują takich liczb
Według raportu Center for Strategic and International Studies (CSIS) od rozpoczęcia pełnoskalowej inwazji w lutym 2022 roku do czerwca 2026 roku na froncie zginęło od 125 tys. do 150 tys. ukraińskich żołnierzy i 450 tys. rosyjskich żołnierzy. Całkowita liczba strat (obejmująca zabitych, rannych oraz zaginionych) na wojnie w Ukrainie jest znacznie wyższa.
Szacunki CSIS wskazują na około 1,4 mln osób po stronie rosyjskiej oraz od 525 tys. do 625 tys. osób po stronie ukraińskiej. Według amerykańskiego think tanku łączne straty obu stron konfliktu przekroczyły 2 mln osób (s. 5).
Ten raport opiera się na wielu źródłach. Są to m.in. brytyjskie informacje rządowe i wywiadowcze (np. 1, 2), dane zgromadzone przez niezależne rosyjskie media i BBC oraz wypowiedzi wysoko postawionych urzędników (np. prezydenta Finlandii).
Inne statystyki na temat strat na froncie podaje amerykańska uczelnia – Harvard Kennedy School. Jej raport bazuje głównie na danych ukraińskiej grupy osintowej Deepstate. Według ich szacunków na froncie zginęło od 250 tys. do 300 tys. ukraińskich żołnierzy oraz ok. milion wojskowych po stronie rosyjskiej. Mimo tego, że te liczby różnią się od danych CSIS, to nadal żadne inne źródła (np. 1, 2) nie wykazały 2,5 mln rzekomo poległych ukraińskich żołnierzy, czyli liczby, którą podał poseł Włodzimierz Skalik.
