Wraz z kryzysem migracyjnym w hiszpańskiej Ceucie pod koniec lipca 2026 roku w mediach społecznościowych pojawiło się wiele fałszywych treści na temat migrantów z krajów muzułmańskich. Polscy użytkownicy masowo udostępniali nagranie płonącego kościoła w Kanadzie z twierdzeniem, że budynek ten został podpalony przez muzułmańskiego imigranta. W rzeczywistości nagranie przedstawia pożar, który miał miejsce w lipcu 2025 roku i nie wybuchł wskutek celowego podpalenia. W kościół uderzył piorun, doprowadzając do zajęcia się ogniem dachu budynku, co potwierdziły lokalne władze agencji AFP.
„Kolejny kościół w Kanadzie spalony przez muzułmańskiego imigranta. To już około 100 kościołów spalonych lub zdewastowanych w Kanadzie – a rząd liberałów milczy w tej sprawie” – głosi post zamieszczony na Facebooku 8 sierpnia 2026 roku, do którego dołączono krótki film przedstawiający wieżę kościelną w płomieniach.
Posłowie Prawa i Sprawiedliwości (PiS) Dominika Chorosińska i Tomasz Zieliński, których wpisy zyskały ponad dwa tysiące udostępnień, twierdzili w swoich wpisach na Facebooku, że kościół został spalony przez muzułmańskiego imigranta. Europosłanka tej partii Izabela Koc napisała że „seria pożarów i aktów wandalizmu wymierzonych w chrześcijańskie świątynie budzi coraz większy niepokój.”
Film był popularny na platformie X (tutaj i tutaj) i na TikToku, gdzie bloger Przemysław J. Binkowski twierdził, że „za celowe podpalenia [w Kanadzie przyp. redakcji] odpowiedzialni są muzułmanie”.
Film pojawił się również w innych językach po francusku, angielsku,hiszpańsku i wietnamsku.
Jednak w rzeczywistości nagranie to nie pokazuje skutków podpalenia, którego sprawcą rzekomo miał być muzułmański imigrant, lecz, jak poinformowały lokalne władze, pożar kościoła w lipcu 2025 roku, który powstał na skutek uderzenia pioruna.
To nie było celowe podpalenie
Odwrotne wyszukiwanie obrazu pozwoliło stwierdzić, że film ten był już udostępniany w internecie ponad rok temu.
Nagranie to opublikowano 19 lipca 2025 r. nakanale YouTubeRadia Canada Info w relacji na temat pożaru kościoła w Saint-Ours, miasteczku położonym 80 km od Montrealu (zarchiwizowanylink).
W opisie materiału czytamy że scena przedstawia „gwałtowny pożar”, który wybuchł 17 lipca 2025 r. w kościele Niepokalanego Poczęcia NMP w Saint-Ours po tym, jak piorun „uderzył w dach kościoła około godziny 18:00”. „Dach szybko zajął się ogniem, a dzwonnica zawaliła się pod wpływem ogromnych płomieni” – podaje kanadyjskie radio publiczne.
Władze miasta Saint-Ours, z którymi skontaktowała się agencja AFP, potwierdziły, że na filmie widać pożar, do którego doszło w 2025 r. w miejscowym kościele, i zaprzeczyły, jakoby pożar miał mieć podłoże kryminalne.
„Pożar został spowodowany od uderzenia pioruna podczas gwałtownych burz, które nawiedziły region wieczorem [17 lipca 2025 r. – przyp. redakcji]” – powiedziała agencji AFP Pascale Dalcourt, burmistrz Saint-Ours, w wiadomości e-mail z dnia 10 sierpnia 2026 r. (zarchiwizowany link).
Komunikat prasowy gminy i artykuły prasowe z lipca 2025 r. również potwierdzają, że pożar został spowodowany uderzeniem pioruna (zarchiwizowane linki tutajitutaj).
Pani Dalcourt udostępniła agencji AFP zrzut ekranu mapy pogody przedstawiający aktywność burzową zaobserwowaną 17 lipca 2025 r. Na mapie widać, że piorun rzeczywiście uderzyłw miejsce,w którym kiedyśstał kościół, w samym centrum miasteczka (zarchiwizowanylink).
Podpalone kościoły
Od 2021 roku kilka kanadyjskich kościołówuległopoważnym zniszczeniom w wyniku pożarów. Ostatni pożar miał miejsce wkwietniu 2026 rokuw zdekonsekrowanym budynku w Saint-Romain w prowincji Quebec (zarchiwizowane linkitutajitutaj).
Na początku 2024 roku dziennikarskieśledztwo CBC/Radio-Canadaujawniło, że między majem 2021 a grudniem 2023 roku spłonęły 33 kościoły, a w większości przypadków pożary te miały podłoże przestępcze (zarchiwizowanylink).
Dochodzenia wykazały, że prawie połowa tych pożarów miała miejsce w rezerwatach rdzennej ludności Kanady.„Te akty wandalizmu zaczęły się mnożyć wkrótce po ogłoszeniu odkrycia pierwszych nieoznakowanych grobów w pobliżu dawnych szkół z internatem dla dzieci rdzennych mieszkańców” – donosiło Radio-Canada.
Makabryczne odkrycie w maju 2021 roku szczątków215 dziecipochowanych w pobliżu szkoły dla Indian w Kamloops w Kolumbii Brytyjskiej, założonej sto lat temu w celu przymusowej asymilacji dzieci rdzennych mieszkańców, wstrząsnęło Kanadą. Kilkapodobnych odkryćdokonano później w innych tego typu instytucjach w całym kraju, m.in. Marieval i Cranbrook (zarchiwizowane linkitutajitutaj).
W sumie w 2021 roku w Kanadzie odnaleziono ponad tysiąc anonimowych grobów w pobliżu dawnych katolickich szkół z internatem, do których do lat 90. XX wieku przymusowo skierowano 150 tys. dzieci rdzennej ludności.
Rok 2021 przyniósł szczyt przestępstw z nienawiści wymierzonych w katolików – odnotowano ich 155, wedługdanychStatistics Canada. Nie oznacza to jednak, że chrześcijanie byli głównym celem przestępstw z nienawiści w ostatnich latach (zarchiwizowanylink).
Według opublikowanych danychkanadyjskiej agencji rządowej(zarchiwizowanylink) około 3% przestępstw z nienawiści na tle religijnym zgłoszonych kanadyjskiej policji w 2025 r. było skierowanych przeciwko katolikom, 71% przeciwko Żydom, a 18% przeciwko muzułmanom.
Inny film z pożarem innego kościoła w Kanadzie opublikowała Telewizja Republika 13 sierpnia 2026 r. na swoim kanale YouTubejako 'wiadomość z ostatniej chwili’ z opisem: „Kanada w szoku. 120 kościołów spalonych i zdewastowanych przez islamistów”. Film miał ponad pół miliona wyświetleń oraz 8 tys. reakcji. Ustaliliśmy że chodziło o pożar kościoła w miejscowości Trois-Rivières w Kanadzie w październiku 2024 roku, który również stał się źródłem dezinformacji obalonej przez AFP.
