Przed wyborami parlamentarnymi w Szwecji 13 września Jimmie Åkesson, lider skrajnie prawicowej partii Szwedzcy Demokraci twierdził, że„muzułmańska imigracja” może przesądzić o wyniku wyborów i zarzucał partiom lewicowym prowadzenie kampanii wyborczej w meczetach dla przyciągnięcia zwolenników. Dzień po głosowaniu w mediach społecznościowych, również wśród polskojęzycznych użytkowników, popularne stało sięzdjęcie kobiet w czarnych burkach stojących w kolejce do głosowania. Polscy i fińscy politycy twierdzili, że zdjęcie jest związane z ostatnimi wyborami w Szwecji. Agencja AFP ustaliła jednak, że zdjęcie zostało wytworzone przy użyciu sztucznej inteligencji, o czym świadczy szereg anomalii wizualnych widocznych w obrazie i analizy wykrywające AI.
„Wybory w Szwecji. Kalifat coraz bliżej.” – napisał w poniedziałek 14 września 2026 roku na swoich kontach w mediach społecznościowych na Facebooku i InstagramieMichał Woś, poseł Prawa i Sprawiedliwości (PiS) dołączając do wpisu grafikę, na której widać kobiety w burkach w pomieszczeniu wyglądającym jak lokal wyborczy. Na ścianach ozdobionych flagami szwedzkimi można odczytać napisy: „Wybory 2022”, a na drugim „Wybory do Rady Miasta Sundbybergs”. Posty polityka zyskały ponad czterysta udostępnień i kilkaset komentarzy.
Wybrana z list PiS, obecnie należąca do grupy parlamentarnej Rozwój Plus, posłanka Anna Kwiecień na platformie X opisała to samo zdjęcie pytaniem: „Wiecie na kogo te Panie głosują?… Na lewactwo”.
Grafikę udostępniali dalej polscy użytkownicy (tutaj, tutaj) a także szwedzcy, norwescy,fińscy i słoweńscy orazanglojęzyczniihiszpańskojęzyczni.
Grafika wpisuje się w narrację, którą podkreślają prawicowe ugrupowania, że muzułmańscy wyborcy mogą przesądzić o wynikach wyborów w Szwecji. W debacie wyborczej tuż przed głosowaniem 11 września 2026 roku, Åkesson powiedział, że „muzułmańska imigracja” „zadecyduje” i że socjaldemokraci i Partia Lewicy „zmobilizowały się w meczetach” i zgromadzeniach muzułmańskich, aby pozyskać głosy wyborców. Liderka socjaldemokratów, Magdalena Andersson, skrytykowała Åkessona po debacie, twierdząc, że jego partia „podżega ludzi” przeciwko innym wyznaniom.
P rzewodniczący parlamentu Szwecji zlecił w piątek Andersson utworzenie rządu po tym, jak blok lewicowy wygrał wrześniowe wybory niewielką większością głosów.
Narzędzia do wykrywania obrazów wygenerowanych przez AI oraz liczne niespójności widoczne na zdjęciu wskazują, że zostało one stworzone przy użyciu sztucznej inteligencji. Przedstawiciel miasta Sundbybergs przekazał AFP, że rzekomy lokal wyborczy widoczny na zdjęciu nie odpowiada żadnemu istniejącemu w rzeczywistości lokalowi wyborczemu w tym mieście.
Zdjęcie nie przedstawia „żadnego lokalu wyborczego w mieście Sundbyberg”
Napisy na ścianie nawiązują do wyborów do rady miejskiej w Sundbybergu w 2022 roku. Przedstawiciel miasta Sundbyberg powiedział agencji AFP, że viralowe zdjęcie nie przedstawia żadnego lokalu wyborczego w mieście i że kilka szczegółów na nim zawartych nie zgadza się ze sposobem, w jaki miasto „zaprojektowało lub przekazało informacje na temat wyborów w 2022 roku”.
„Miasto Sundbyberg nie miało oddzielnych lokali wyborczych w wyborach do rady gminy w 2022 roku. W wyborach w Szwecji wyborcy głosują w tym samym lokalu wyborczym do Riksdagu, regionu i gminy jednocześnie” – powiedział agencji AFP 18 września 2026 roku, odnosząc się do transparentu na zdjęciu, który nawiązywał do wyborów do rady gminy. W Szwecji wybory parlamentarne, regionalne i samorządowe odbywają się tego samego dnia co cztery lata.
„Na zdjęciu widać również kilka szwedzkich flag umieszczonych wewnątrz lokalu wyborczego. Tego typu dekoracja nie pojawiła się w lokalach wyborczych w Sundbybergu w 2022 roku” – zaznaczył. Wyjaśnił, że w kontekście wyborów priorytetem władz miasta było dostarczenie jasnych i rzeczowych informacji na temat głosowania i procesów demokratycznych, „a nie dekorowanie lokalu symbolami narodowymi w sposób, jaki widać na zdjęciu”.
Zwrócił również uwagę na inne nieścisłości na zdjęciu. Na przykład wygląd kabin wyborczych, oznakowanie i informacje wizualne nie pasują do wzorów i materiałów, z których miasto korzystało podczas wyborów w 2022 roku.
Anomalie wizualne wskazują na obraz wygenerowany przez AI
W sieci dostępnych jest wiele narzędzi umożliwiających sprawdzenie, czy dany obraz został wygenerowany lub zmieniony przez AI. Mogą one jednak dawać różne wyniki w zależności od jakości analizowanego obrazu w poście.
Narzędzie VeraAI, które jest dostępne we wtyczce InVID WeVerify, współtworzonej przez agencę AFP znalazło silne dowody na to, że obraz dołączony do wpisu na X został wygenerowany przez sztuczną inteligencję z prawdopodobieństwem 87%.
Narzędzie Hive Moderation dało nam różne wyniki w zależności od tego jakie zdjęcie analizowaliśmy. W przypadku analizy grafiki dołączonej do wpisu Michała Wosia, narzędzie wykazało, że obraz lokalu wyborczego został stworzony przy użyciu sztucznej inteligencji. Kiedy analizowaliśmy grafikę dołączoną do innego postu, otrzymaliśmy niskie prawdopodobieństwo, że obraz został wygenerowany, czyli tzw. „fałszywie negatywny wynik”.
Analizy potwierdzają anomalie wizualne na zdjęciu. Na przykład drzwi po lewej stronie z tyłu sali zdają się nie pasować do wnętrza, tekst pod napisem „Wybory 2022” jest nieczytelny, a głowa mężczyzny siedzącego przy jednym ze stołów jest rozmazana:
Lewicowy Blok zdobył niewielką większość we wrześniowych wyborach. Åkesson powtórzył po głosowaniu narrację o muzułmańskich wyborcach, stwierdzając, że „islamiści” tłumaczą wzrost wyników uzyskanych przez ugrupowania lewicowe.
Więcej naszych weryfikacji treści wygenerowanych przez AI można znaleźć tutaj (po polsku) i tutaj (po angielsku).
