11 maja Mateusz Rutkowski, przewodniczący koła Konfederacji Korony Polskiej w Tczewie, udostępnił na swoim profilu na Facebooku nagranie, które jego zdaniem przedstawia zniszczenie polskiego cmentarza w Ukrainie. Mieli tego dokonać nie przypadkowi wandale, a żołnierze naszego wschodniego sąsiada. „Jeśli jeszcze ktoś myśli, że Ukraina jest naszym przyjacielem, zapraszam do obejrzenia tego filmu” – podsumował polityk.
Wspomniany film przedstawia kadry pochodzące z dwóch różnych nagrań. Na jednym widoczni są żołnierze niszczący nagrobek, drugie przedstawia zdewastowany teren i rozkopane groby.
Jeszcze wcześniej zestawienie tych dwóch nagrań pojawiło się na jednym z kont na TikToku. Z kolei post opublikowany przez polityka podali dalej znany z szerzenia dezinformacji profil Coolfonpl oraz kilka innych kont (np. 1, 2).
Co tak naprawdę przedstawiają nagrania?
Jak się jednak okazuje, nagrania w poście przedstawiono w fałszywym kontekście. Wsteczne wyszukiwanie obrazem pozwoliło nam stwierdzić, że pierwszy z wykorzystanych filmów w rzeczywistości pochodzi z 2020 roku i nie został wykonany w Ukrainie.
Przedstawia azerskich żołnierzy niszczących ormiański grób w czasie, gdy siły Azerbejdżanu i Armenii prowadziły wojnę o Górski Karabach. Po tym, jak nagranie zyskało popularność w serwisach społecznościowych, azerska prokuratura poinformowała o aresztowaniu żołnierzy podejrzanych o ten czyn.
Drugi z filmów przedstawionych w poście jest nowszy. W kwietniu bieżącego roku udostępniło go kilka bliskowschodnich mediów (1, 2, 3). Zgodnie z ich relacją przedstawia on cmentarz w libańskim mieście Mardż Ujun zniszczony przez izraelskich żołnierzy.
Chociaż doniesienia mediów nie zostały dotąd zweryfikowane przez niezależnie organizacje, to nagranie oryginalnie przedstawiono jako efekt izraelskiej inwazji. Nie ma żadnych dowodów, jakoby było one wykonane w Ukrainie.
ABW ostrzega przed operacjami Kremla
Zmanipulowane materiały, podobne do nagrania udostępnionego przez polityka Konfederacji Korony Polskiej, mogą mieć na celu tworzenie i pogłębianie podziałów między Polakami a Ukraińcami.
Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego w raporcie na temat swoich wybranych aktywności w latach 2024-2025 wskazała, że „wykorzystywanie historycznych antagonizmów narodowościowych, głównie w relacjach polsko-ukraińskich” to jeden z kierunków działań Federacji Rosyjskiej wymierzonych w Polskę (s. 12).
