24 sierpnia Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej poinformował, że na Kasprowym Wierchu spadł pierwszy tego lata śnieg.
Według Konrada Berkowicza, posła Konfederacji, miałoby to podważać fakt, że klimat się ociepla. Polityk udostępnił na platformie X prześmiewczy wpis, w którym zestawił zdjęcie – opublikowane wcześniej przez profil TatraLife na Facebooku – z komentarzem „Kasporwy dzisiaj. Planeta płonie” [pisownia oryginalna – przyp. Demagog].
Średnia temperatura rośnie. Na Kasprowym Wierchu również
Dowody anegdotyczne nie podważają jednak wniosków naukowców. Pojedyncze zjawisko pogodowe – nawet nietypowe jak sierpniowy śnieg – nie zmienia faktu, że średnia temperatura na świecie stale rośnie.
Według danych Copernicus Climate Change Service (C3S) rok 2024 był najcieplejszym w historii pomiarów. Średnia globalna temperatura przekroczyła wtedy o ponad 1,5°C poziom sprzed epoki przemysłowej.
Z kolei raport Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC) jednoznacznie wskazuje, że to działalność człowieka odpowiada za globalne ocieplenie. Od połowy XIX wieku do drugiej dekady XXI wieku średnia temperatura wzrosła z tego powodu od 0,8°C do 1,3°C (s. 4).
Zmiany widać również w polskich górach. Według IMGW średnia roczna temperatura na Kasprowym Wierchu w 2024 roku wyniosła 2,7°C. To o 2,6°C więcej niż średnia z lat 1991–2020. Odchylenia od średniej w całej Polsce były dodatnie (od 1,8°C do 2,7°C), a to odnotowane na Kasprowym Wierchu było jednym z najwyższych (s. 5).
Czym się różni pogoda od klimatu?
Pogoda i klimat to nie są pojęcia tożsame. „Termin »globalne ocieplenie « składa się z dwóch słów: »globalne « i »ocieplenie«. Za oknem nie widać tego, co jest globalne” – tłumaczył w wywiadzie dla OKO.press prof. Szymon Malinowski, fizyk atmosfery z Uniwersytetu Warszawskiego i założyciel serwisu Nauka o Klimacie.
Jak tłumaczy prof. Anita Bokwa z Instytutu Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, pogoda to chwilowy stan atmosfery w danym miejscu. Składają się na nią temperatura, wilgotność, wiatr, ciśnienie i opady. Zmienia się ona nieustannie w czasie i w przestrzeni.
Z kolei klimat to zespół zjawisk i procesów atmosferycznych, które kształtują się pod wpływem właściwości fizycznych i geograficznych danego obszaru. Można go opisać jako charakterystyczny przebieg typów pogody w dłuższych cyklach, np. rocznych.
Mniej czy więcej zimy przez zmianę klimatu?
W odróżnieniu od pogody klimat zmienia się znacznie wolniej, ale jego zmiany mają poważne konsekwencje dla całego środowiska – jedną z nich jest krótsza liczba dni z ujemnymi temperaturami i śniegiem.
Jak wynika z raportu pt. „Lost Winter”, opublikowanego przez organizację Climate Central pod koniec zeszłego roku, w latach 2014–2023 w 44 krajach liczba dni w roku z temperaturą poniżej 0°C zmniejszyła się przynajmniej o tydzień.
Z drugiej strony amerykańska Narodowa Administracja Oceaniczna i Atmosferyczna (NOAA), m.in. w zmianie klimatu, doszukiwała się możliwej przyczyny niezwykle ostrych zim na południu kraju pod koniec lutego 2021 roku. Amy Butler, eksperta NOAA, tłumaczyła, że topnienie lodowców, którego przyczyną jest ocieplenie klimatu, może powodować przesuwanie się wiru polarnego, co z kolei przynosi lokalne ochłodzenia.
