W nocy z 2 na 3 stycznia amerykańskie służby pojmały Nicolása Madurę – prezydenta Wenezueli – oraz jego żonę, Cilię Flores. Oboje stanęli przed sądem w Nowym Jorku – są oskarżani m.in. o wspieranie przemytu narkotyków do USA. Zarówno Maduro, jak i jego żona nie przyznali się do stawianych im zarzutów.
Od momentu pojawienia się informacji o operacji Absolute Resolve na platformach społecznościowych krążą fałszywe materiały dotyczące rzekomych reakcji Wenezuelczyków na zatrzymanie Nicolása Madury (1, 2), a także obrazy wygenerowane przez sztuczną inteligencję, mające przedstawiać te wydarzenia.
Udostępniają je również politycy, w tym Wiktor Adamczyk (1, 2), sekretarz okręgu płockiego Nowej Nadziei, który w ostatnich wyborach samorządowych w 2024 roku bezskutecznie ubiegał się o mandat radnego Płocka.
Film krążył w sieci już wcześniej
Nagranie udostępnione przez Wiktora Adamczyka pokazuje ludzi obalających pomnik Hugo Cháveza, byłego prezydenta Wenezueli, który rządził przed Nicolásem Madurą.
Pod koniec swoich rządów Chávez poważnie zachorował i wyjechał na Kubę na operację. Przed wyjazdem wskazał właśnie Madurę, wówczas wiceprezydenta, jako swojego następcę na wypadek swojej śmierci.
Film opublikowany przez Adamczyka nie przedstawia reakcji mieszkańców Wenezueli na ostatnie wydarzenia. Na platformach społecznościowych pojawił bowiem na długo przed pojmaniem prezydenta Wenezueli przez USA (np. 1, 2, 3).
Nagranie zweryfikowane przez fact-checkerów z AFP, Reuters i Chequeado
Gdy po zatrzymaniu Madury film zdobył dużą popularność w sieci, wpisy niesłusznie łączące go z reakcjami na amerykański atak przeanalizowali fact-checkerzy z AFP, Reuters i Chequeado.
Wszyscy wskazują, że film przedstawia jeden z protestów, który odbył się w Wenezueli po tym, gdy Nicolás Maduro ogłosił zwycięstwo w wyborach z 28 lipca 2024 roku.
Wenezuelczycy rzeczywiście obalili wówczas kilka pomników Cháveza w geście sprzeciwu wobec Madury. Posąg widoczny na nagraniu znajdował się na placu Urdaneta w Calabozo, w stanie Guárico.
Jakie są reakcje Wenezuelczyków?
Według doniesień medialnych po pojmaniu przez Amerykanów prezydenta Wenezueli w kraju nie doszło do masowych protestów.
Świętowali za to Wenezuelczycy mieszkający poza krajem. Agencja Reuters poinformowała o manifestacjach w Limie (Peru), Madrycie (Hiszpania) czy Buenos Aires (Argentyna).
W samej Wenezueli media opisały manifestacje zarówno przeciwników interwencji USA, jak i tych, którzy świętowali pojmanie Madury. Niektórzy z nich, jak podaje BBC, obawiają się wypowiadania w tej sprawie w związku z pozostaniem u władzy stronników prezydenta.
Portal The Conversation przytacza z kolei relacje mieszkańców, którzy wskazują, że nawet ci, którzy cieszą się z odsunięcia Madury od władzy, postrzegają działania USA jako zagrożenie dla suwerenności Wenezueli.
Oscar José Torrealba, dyrektor ds. badań w Instytucie Nauk Politycznych im. Hernána Echavarríi Olózagi w Kolumbii, mówił w rozmowie z OKO.press, że ostatnie wydarzenia wśród wielu Wenezuelczyków wzbudziły nadzieję, ale również niepokój. W kraju nadal działają aktywne cywilne bojówki, uzbrojone przez reżim, „bo nikt nie wyjdzie świętować, gdy władza wciąż jest w rękach chavistów” – tłumaczył ekonomista.
