Skip to main content Scroll Top

About CEDMO

The Central European Digital Media Observatory (CEDMO), as an independent non-partisan multidisciplinary hub, aims to identify, research and prioritise the most critical sources and causes of information disorders in Central Europe (mainly the Czech Republic, Slovakia and Poland). This international consortium was created to propose a set of short and longer-term actions, as well as recommendations to help civil society, public institutions and the private sector respond to the declining trust in key institutions and help society to resist the effect of increasing exposure to mis- and disinformation.

By interacting and coordinating with European Digital Media Observatory (EDMO) and other regional EDMO hubs in EU, CEDMO will contribute to curbing threats posed by information disorders, including disenchantment with the democratic processes, and discord in civil society in Europe, and to building community and nation-wide resilience while protecting information ecosystems.

O CEDMO

The Central European Digital Media Observatory (CEDMO) jest niezależnym, bezpartyjnym i multidyscyplinarnym hubem, którego celem jest identyfikowanie, badanie oraz priorytetyzowanie najbardziej istotnych źródeł i powodów zaburzeń informacyjnych w Europie Środkowej (głównie w Czechach, W Słowacji i w Polsce).

Nasi Partnerzy

O CEDMO

The Central European Digital Media Observatory (CEDMO) jest niezależnym, bezpartyjnym i multidyscyplinarnym hubem, którego celem jest identyfikowanie, badanie oraz priorytetyzowanie najbardziej istotnych źródeł i powodów zaburzeń informacyjnych w Europie Środkowej (głównie w Czechach, W Słowacji i w Polsce).

Nasi Partnerzy

Najnowsze informacje
Kompetencje medialne
Fact-checking
Fact Checks
Nagranie ministra zdrowia USA na temat szczepień przeciwko COVID-19 to fałszywka - Featured image
Nagranie ministra zdrowia USA na temat szczepień przeciwko COVID-19 to fałszywka

Sekretarz Zdrowia i Opieki Społecznej USA Robert F. Kennedy Jr. znany jest ze sceptycznego stosunku do szczepionek. W sierpniu 2025 roku udostępniane było w mediach społecznościowych nagranie z jego rzekomą wypowiedzią, w której miał stwierdzić, że szczepionki mRNA przeciwko COVID-19 powodują wiele chorób, między innymi „turbo raka”, a także generują „potencjalnie homoseksualizm”.  Przeprowadzona przez AFP weryfikacja wykazała, że ścieżka dźwiękowa nagrania została sfałszowana. W rzeczywistości, w oryginalnym nagraniu Kennedy opowiadał o swoim uzależnieniu od narkotyków. Post z podrobionym dźwiękiem pochodzi z konta satyrycznego.

DCIM100MEDIADJI_0668.JPG
Port w Szczecinie oddany Niemcom? To manipulacja

Niektóre media i politycy podawali informację o sprzedaży portu w Szczecinie Niemcom. Miał być to dowód na podległość obecnego rządu wobec Niemiec. Sprawdziliśmy, czy do takiej sprzedaży rzeczywiście doszło.

kelvin-yan-WWl6xaSHFIo-unsplash.jpg
W Holandii zweryfikowano pomiary temperatur. To żaden skandal

Holenderski instytut badający pogodę zmodyfikował dane dotyczące temperatur sprzed 1950 roku. Wywołało to zarzuty o celowe manipulowanie wynikami pomiarów dla wzmocnienia tezy o globalnym ociepleniu. Zmiana wynikała jednak z potrzeby ujednorodnienia danych, które były zbierane różnymi metodami i w różnych miejscach.

umanoide-tHS9j3HWT1s-unsplash.jpg
Szczepienia na gruźlicę. Czy Polska powinna z nich zrezygnować?

Jeden z polityków rozpoczął dyskusję o sensie utrzymania obowiązkowych szczepień przeciwko gruźlicy. Przekonywał, że w Polsce zachorowalność jest niska, więc rezygnacja ze szczepień byłaby możliwa. Fakty są jednak inne – wciąż odnotowuje się zbyt dużo przypadków gruźlicy.

pexels-polina-kovaleva-8709310.jpg
Autyzm to skutek szczepień? Nowy raport to pseudonauka

Nowy raport fundacji McCullough ma być ostatecznym dowodem na to, że szczepienia wywołują autyzm. Choć przypomina on naukową metaanalizę, to w rzeczywistości jest kompilacją publikacji o niskiej jakości. Rzetelne badania nie wykazały związku między szczepieniami a autyzmem.

Nagranie szefowej ukraińskiej organizacji pozarządowej z żądaniem pomocy dla Ukrainy zawiera dźwięk AI - Featured image
Nagranie szefowej ukraińskiej organizacji pozarządowej z żądaniem pomocy dla Ukrainy zawiera dźwięk AI

Wraz ze spadkiem wsparcia dla ukraińskich uchodźców w Polsce po czterech latach wojny, ukraińscy aktywiści stali się regularnym celem dezinformacji w mediach społecznościowych. W lutym 2026 roku w internecie krążył filmik, który fałszywie sugerował, że Myrosłava Keryk, przewodnicząca działającej w Polsce organizacji pozarządowej Ukraiński Dom, żądała od Polski „pomocy Ukrainie”. Przeprowadzona przez AFP analiza wykazała, że ścieżka dźwiękowa nagrania została wygenerowana za pomocą sztucznej inteligencji. Samo nagranie pochodzi z wywiadu udzielonego ukraińskiej telewizji w 2020 roku, w którym Keryk nie wygłosiła takiego oświadczenia. Ponadto sama Keryk przekazała AFP, że krążące w sieci nagranie zostało zmanipulowane.

Ten kolaż nie pokazuje, że ukraiński chłopiec „chował swojego ojca” osiem razy - Featured image
Ten kolaż nie pokazuje, że ukraiński chłopiec „chował swojego ojca” osiem razy

Od czasu rozpoczęcia pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę prorosyjscy użytkownicy systematycznie rozpowszechniają dezinformację, zarzucając Ukrainie wymyślanie wydarzeń związanych z trwającym konfliktem. W lutym 2026 roku fotomontaż przedstawiający ukraińskiego nastolatka uczestniczącego w różnych ceremoniach pogrzebowych zyskał popularność w wielu wersjach językowych. Towarzyszyło mu fałszywe twierdzenie, że chłopiec był „aktorem kryzysowym”, który rzekomo pochował „ośmiu różnych ojców”. Zdjęcia przedstawiają chłopca biorącego udział w ceremoniach pożegnalnych poległych żołnierzy z okolicy, które nie wskazują na rodzinne powiązania. Lokalne władze przekazały, że nastolatek regularnie angażował się jako wolontariusz, oddając hołd poległym poprzez niesienie ich portretów podczas uroczystości. 

zmyslona-historia-o-tym-ze-z-ukrainy-do-polski-sprowadzono-ciala-setek-rzekomo-zabitych-polskich-najemnikow-featured.jpeg
Zmyślona historia o tym, że z Ukrainy do Polski sprowadzono ciała setek rzekomo zabitych polskich najemników

Rosja nadal rozpowszechnia nieprawdziwe informacje na temat wojny w Ukrainie, szczególnie teraz gdy mijają cztery lata od rozpoczęcia pełnoskalowej inwazji na Ukrainę. Pod koniec stycznia 2026 roku w mediach społecznościowych zaczęły krążyć wpisy, w których twierdzono, że w Ukrainie zginęły setki polskich najemników. Te wpisy mają typowe cechy zorganizowanej akcji dezinformacyjnej wymierzonej w polski rząd. Rozpowszechniano je w różnych językach, m.in. w języku polskim. Do wpisów dołączono zdjęcie przedstawiające żołnierzy niosących trumny przykryte polskimi flagami, a w tle widać samolot Polskich Sił Powietrznych. Jednak agencja prasowa AFP sprawdziła te doniesienia i ustaliła, że są one zmyślone. Potwierdziło to także Ministerstwo Obrony Narodowej. Na dodatek na zdjęciu widać wiele nieścisłości, które wskazują, że zostało ono wygenerowane przy użyciu sztucznej inteligencji.

Nagranie ministra zdrowia USA na temat szczepień przeciwko COVID-19 to fałszywka - Featured image
Nagranie ministra zdrowia USA na temat szczepień przeciwko COVID-19 to fałszywka

Sekretarz Zdrowia i Opieki Społecznej USA Robert F. Kennedy Jr. znany jest ze sceptycznego stosunku do szczepionek. W sierpniu 2025 roku udostępniane było w mediach społecznościowych nagranie z jego rzekomą wypowiedzią, w której miał stwierdzić, że szczepionki mRNA przeciwko COVID-19 powodują wiele chorób, między innymi „turbo raka”, a także generują „potencjalnie homoseksualizm”.  Przeprowadzona przez AFP weryfikacja wykazała, że ścieżka dźwiękowa nagrania została sfałszowana. W rzeczywistości, w oryginalnym nagraniu Kennedy opowiadał o swoim uzależnieniu od narkotyków. Post z podrobionym dźwiękiem pochodzi z konta satyrycznego.

93f4260aab27c7e85b20f9d193260958-pl
Badanie nie dowodzi że pod piramidami w Egipcie znajdują się „nieznane struktury”

„Pod piramidą Khafre odkryto osiem ogromnych, cylindrycznych struktur – twierdzi użytkownik w poście na Facebooku zamieszczonym 23 marca 2025 roku (używając anglojęzycznej nazwy piramidy Chefrena). O „ośmiu cylindrycznych studniach” pisze też użytkownik na platformie X. Inny użytkownik Facebooka dodaje że „może to zmienić wszystko, co myślimy, że wiemy o naszej historii”.

Comet_Ping_Pong_Pizzagate_2016_01.jpg
Śmierć Setha Richa. Teoria spiskowa wraca

Tajemnicza śmierć Setha Richa podsyciła myślenie spiskowe. To kolejna historia, którą niektórzy próbują uwiarygodnić w atmosferze wywołanej ujawnieniem akt Epsteina.

Ten film został stworzony przy użyciu sztucznej inteligencji i nie przedstawia szefa zaopatrzenia żywnościowego w ukraińskim obwodzie lwowskim - Featured image
Ten film został stworzony przy użyciu sztucznej inteligencji i nie przedstawia szefa zaopatrzenia żywnościowego w ukraińskim obwodzie lwowskim

W styczniu 2026 roku szeroko rozpowszechniono film, na którym otyły mężczyzna w mundurze skarżył się podczas wywiadu telewizyjnego na Rosjan kradnących zapasy żywności. Mężczyzna ten, który twierdzi, że jest szefem zaopatrzenia żywnościowego w regionie Lwowa, nie jest prawdziwy. Niespójności wizualne i analiza dźwiękowa wskazują, że filmik został stworzony przy użyciu sztucznej inteligencji i nie przedstawia prawdziwego członka służby czy autentycznego wywiadu telewizyjnego. Ponadto regionalna administracja wojskowa we Lwowie nie posiada takiej jednostki.

Nagranie szefowej ukraińskiej organizacji pozarządowej z żądaniem pomocy dla Ukrainy zawiera dźwięk AI - Featured image
Nagranie szefowej ukraińskiej organizacji pozarządowej z żądaniem pomocy dla Ukrainy zawiera dźwięk AI

Wraz ze spadkiem wsparcia dla ukraińskich uchodźców w Polsce po czterech latach wojny, ukraińscy aktywiści stali się regularnym celem dezinformacji w mediach społecznościowych. W lutym 2026 roku w internecie krążył filmik, który fałszywie sugerował, że Myrosłava Keryk, przewodnicząca działającej w Polsce organizacji pozarządowej Ukraiński Dom, żądała od Polski „pomocy Ukrainie”. Przeprowadzona przez AFP analiza wykazała, że ścieżka dźwiękowa nagrania została wygenerowana za pomocą sztucznej inteligencji. Samo nagranie pochodzi z wywiadu udzielonego ukraińskiej telewizji w 2020 roku, w którym Keryk nie wygłosiła takiego oświadczenia. Ponadto sama Keryk przekazała AFP, że krążące w sieci nagranie zostało zmanipulowane.

Ten kolaż nie pokazuje, że ukraiński chłopiec „chował swojego ojca” osiem razy - Featured image
Ten kolaż nie pokazuje, że ukraiński chłopiec „chował swojego ojca” osiem razy

Od czasu rozpoczęcia pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę prorosyjscy użytkownicy systematycznie rozpowszechniają dezinformację, zarzucając Ukrainie wymyślanie wydarzeń związanych z trwającym konfliktem. W lutym 2026 roku fotomontaż przedstawiający ukraińskiego nastolatka uczestniczącego w różnych ceremoniach pogrzebowych zyskał popularność w wielu wersjach językowych. Towarzyszyło mu fałszywe twierdzenie, że chłopiec był „aktorem kryzysowym”, który rzekomo pochował „ośmiu różnych ojców”. Zdjęcia przedstawiają chłopca biorącego udział w ceremoniach pożegnalnych poległych żołnierzy z okolicy, które nie wskazują na rodzinne powiązania. Lokalne władze przekazały, że nastolatek regularnie angażował się jako wolontariusz, oddając hołd poległym poprzez niesienie ich portretów podczas uroczystości. 

zmyslona-historia-o-tym-ze-z-ukrainy-do-polski-sprowadzono-ciala-setek-rzekomo-zabitych-polskich-najemnikow-featured.jpeg
Zmyślona historia o tym, że z Ukrainy do Polski sprowadzono ciała setek rzekomo zabitych polskich najemników

Rosja nadal rozpowszechnia nieprawdziwe informacje na temat wojny w Ukrainie, szczególnie teraz gdy mijają cztery lata od rozpoczęcia pełnoskalowej inwazji na Ukrainę. Pod koniec stycznia 2026 roku w mediach społecznościowych zaczęły krążyć wpisy, w których twierdzono, że w Ukrainie zginęły setki polskich najemników. Te wpisy mają typowe cechy zorganizowanej akcji dezinformacyjnej wymierzonej w polski rząd. Rozpowszechniano je w różnych językach, m.in. w języku polskim. Do wpisów dołączono zdjęcie przedstawiające żołnierzy niosących trumny przykryte polskimi flagami, a w tle widać samolot Polskich Sił Powietrznych. Jednak agencja prasowa AFP sprawdziła te doniesienia i ustaliła, że są one zmyślone. Potwierdziło to także Ministerstwo Obrony Narodowej. Na dodatek na zdjęciu widać wiele nieścisłości, które wskazują, że zostało ono wygenerowane przy użyciu sztucznej inteligencji.

Uwaga, te obrazy ludzi wrzucających butelki z żywnością dla mieszkańców Gazy zostały wygenerowane przez sztuczną inteligencję - Featured image
Uwaga, te obrazy ludzi wrzucających butelki z żywnością dla mieszkańców Gazy zostały wygenerowane przez sztuczną inteligencję

Na początku marca 2025 roku Izrael nałożył blokadę na pomoc humanitarną dla Strefy Gazy, co według ONZ i organizacji pozarządowych doprowadziło do poważnych niedoborów żywności wśród ponad dwóch milionów jej mieszkańców. „W Strefie Gazy rozgrywa się obecnie najgorszy scenariusz, jakim jest głód”, ostrzegli autorzy raportu IPC z 29 lipca 2025 roku, spowodowany wojną, masowymi przesiedleniami ludności i ograniczeniami w  dostępie do pomocy humanitarnej. W tym kontekście użytkownicy mediów społecznościowych na świecie, również i w Polsce, publikowali obrazy, z opisem że przedstawiają Egipcjan wrzucających do morza butelki plastikowe wypełnione żywnością w nadziei, że dryfując trafią one do brzegów Gazy. Chociaż takie gesty solidarnościowe rzeczywiście były podejmowane przez Egipcjan, dołączone do postów grafiki nie są prawdziwe, tylko wygenerowane przez sztuczną inteligencję. 

Wydarzenia
Badania i analizy
Privacy Preferences
When you visit our website, it may store information through your browser from specific services, usually in form of cookies. Here you can change your privacy preferences. Please note that blocking some types of cookies may impact your experience on our website and the services we offer.