Scroll Top

About CEDMO

The Central European Digital Media Observatory (CEDMO), as an independent non-partisan multidisciplinary hub, aims to identify, research and prioritise the most critical sources and causes of information disorders in Central Europe (mainly the Czech Republic, Slovakia and Poland). This international consortium was created to propose a set of short and longer-term actions, as well as recommendations to help civil society, public institutions and the private sector respond to the declining trust in key institutions and help society to resist the effect of increasing exposure to mis- and disinformation.

By interacting and coordinating with European Digital Media Observatory (EDMO) and other regional EDMO hubs in EU, CEDMO will contribute to curbing threats posed by information disorders, including disenchantment with the democratic processes, and discord in civil society in Europe, and to building community and nation-wide resilience while protecting information ecosystems.

O CEDMO

The Central European Digital Media Observatory (CEDMO) jest niezależnym, bezpartyjnym i multidyscyplinarnym hubem, którego celem jest identyfikowanie, badanie oraz priorytetyzowanie najbardziej istotnych źródeł i powodów zaburzeń informacyjnych w Europie Środkowej (głównie w Czechach, W Słowacji i w Polsce).

Nasi Partnerzy

O CEDMO

The Central European Digital Media Observatory (CEDMO) jest niezależnym, bezpartyjnym i multidyscyplinarnym hubem, którego celem jest identyfikowanie, badanie oraz priorytetyzowanie najbardziej istotnych źródeł i powodów zaburzeń informacyjnych w Europie Środkowej (głównie w Czechach, W Słowacji i w Polsce).

Nasi Partnerzy

Najnowsze informacje
Tutoriale
Fact-checking
Fact Checks
TVN24/x.com
Nie, ten kalkulator nie wylicza nowego podatku od aut spalinowych

W polskiej sieci pojawił się kalkulator pozwalający obliczyć wysokość podatku od posiadania samochodu spalinowego. Otrzymane wyliczenia mogą przerażać, zwłaszcza właścicieli starszych modeli aut. Ale kalkulator wprowadza w błąd: bazuje na projekcie ustawy sprzed 17 lat.

TVN24/x.com
“Koniec z kuchenkami gazowymi” w UE? To fałszywy przekaz

Według popularnego w październiku przekazu w mediach społecznościowych Unia Europejska planuje “koniec kuchenek gazowych” i w przyszłości będzie można gotować “tylko na prąd”. Twierdzenie oparto na artykule, w którym nie ma dowodów, by w UE takie zmiany planowano. Biuro prasowe Komisji Europejskiej zaprzecza rozpowszechnianej tezie.

Dziennikarka na nagraniu nie udaje, że relacjonuje ostrzał Izraela - Featured image
Dziennikarka na nagraniu nie udaje, że relacjonuje ostrzał Izraela

Według strony izraelskiej, podczas niespotykanego na taką skalę ataku, który 7 października 2023 roku rozpoczął tę wojnę, Hamas przyczynił się do zabicia co najmniej 1,4 tys. osób, głównie cywilów. Napastnicy uprowadzili ponad 220 obywateli Izraela oraz innych państw i przetrzymują ich jako zakładników. 

Nie, Słowacja jest aktywnym członkiem NATO, popiera sankcje wobec Rosji - Featured image
Nie, Słowacja jest aktywnym członkiem NATO, popiera sankcje wobec Rosji

„Powoli, ale z pewnością jeden po drugim Kraj zwraca się do Rosji. Słowacja odmówiła NATO!!! Tego nie zobaczycie w mediach opłaconych przez zachód!” – czytamy w poście zamieszczonym na Facebooku 10 marca 2022 roku. Post zyskał 150 udostępnień w ciągu tygodnia. W dołączonym nagraniu widać mównicę a wokół niej kilka osób szarpiących się o flagę ukraińską. W tle, dwaj mężczyźni trzymają flagę słowacką. W innych postach opublikowanych na Facebooku ( 1, 2, 3) czytamy, że Słowacja jest „przeciwko NATO i przeciwko Ukrainie, marionetce USA i UE”.

Nie, szef WHO nie został aresztowany przez Interpol - Featured image
Nie, szef WHO nie został aresztowany przez Interpol

„Tedros Adhanom Ghebreyesus, obecny dyrektor Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), został aresztowany przez Interpol i przebywa w więzieniu za zbrodnie przeciwko ludzkości i ludobójstwo.” – czytamy w poście z 25 lipca 2022 roku. Na dołączonym  zdjęciu widać założyciela Światowego Forum Ekonomicznego w Davos Klausa Schwaba ( po lewej) oraz szefa WHO, Tedrosa Adhanoma Ghebreyesusa ( po prawej).  Post zawiera link do artykułu w Vancouver Times.

NHAC NGUYEN / AFP/ x.com
“Biden spadł ze schodów samolotu”? Nie, to nie on

Miliony wyświetleń w sieci osiąga nagranie z relacji polskiej telewizji, które rzekomo pokazuje, jak prezydent USA Joe Biden upadł ze schodów, wychodząc w Warszawie z samolotu. Film jest prawdziwy, ale nie przedstawia sytuacji z udziałem prezydenta.

Anatolii Stepanov / AFP / x.com
Nie, generał Załużny nie “wzywa do wyjścia z okopów”

Kolejny deep fake z rzekomą wypowiedzią dowódcy ukraińskiej armii. Tym razem w sfabrykowanym oświadczeniu generał Wałerij Załużny miał wezwać swoich żołnierzy do opuszczenia okopów i marszu na Kijów. Ukraińcy ostrzegają: w ten sposób Rosjanie próbują nas poróżnić.

Nagranie pokazuje ludzkie szczątki w paryskich katakumbach, a nie tunele w Ukrainie - Featured image
Nagranie pokazuje ludzkie szczątki w paryskich katakumbach, a nie tunele w Ukrainie

„Kanały w państwie na U.” –  czytamy w publikacji zamieszczonej na Facebooku 8 czerwca 2023 roku, do której dołączone jest krótkie nagranie. „Państwo na U” to często używane przez polskich użytkowników mediów społecznościowych określenie (jak na przykład tutaj) oznaczające Ukrainę. W innych postach w języku polskim (na przykład tutaj i tutaj) mowa jest, że nagranie pokazuje tunele w Ukrainie.

Paryż świętuje Miesiąc dumy LGBT, ale na Łuku Triumfalnym nie powstała instalacja w kolorach tęczy - Featured image
Paryż świętuje Miesiąc dumy LGBT, ale na Łuku Triumfalnym nie powstała instalacja w kolorach tęczy

„Łuk Triumfalny w Paryżu, kultowy pomnik otwarty w 1836 roku dla upamiętnienia bohaterów wojennych i żołnierzy, którzy zginęli podczas wojen, został zniszczony gigantyczną tęczą (…)” – czytamy w tweecie, który miał blisko 2,7 tys. wyświetleń od 2 czerwca 2023 roku, i do którego dołączono krótki film, na którym widać gigantyczną wstęgę oplatającą paryski Łuk Triumfalny.

TVN24/www.president.gov.ua
Mural z Zełenskim na szubienicy zrobił w Hadze Polak? Podwójne kłamstwo

Wołodymyr Zełenski wiszący na szubienicy – taka karykatura ukraińskiego prezydenta miała powstać w Hadze, a autorem jest rzekomo Polak mieszkający w Holandii. W mediach społecznościowych krąży zdjęcie tej pracy. Jednak pokazane na nim graffiti 3D nigdy nie powstało, a fałszywy przekaz jest częścią rosyjskiej propagandy.

Napadu z siekierą nie dokonali uchodźcy z Ukrainy, tylko Polacy - Featured image
Napadu z siekierą nie dokonali uchodźcy z Ukrainy, tylko Polacy

„Ukraińscy uchodźcy uzbrojeni w siekierę obrabowali bar w Lublinie” – czytamy w publikacji udostępnionej na Twitterze 12 czerwca 2023 roku wraz ze screenem tytułu artykułu Gazety Wrocławskiej i zdjęciem przedstawiającym siły policyjne i ludzi rzuconych na ziemię. Tytuł brzmi: „Napad w centrum Lubina. Sceny jak z gangsterskiego filmu w centrum miasta. W ruch poszedł topór”. Następnego dnia inni użytkownicy udostępnili tę samą publikację wraz z fałszywym twierdzeniem na Facebooku (tutaj, tutaj) i na Telegramie ( tutaj, tutaj), gdzie obejrzano ją prawie 3000 razy.

To nie jest prawdziwy paszport, to podróbka pełna błędów - Featured image
To nie jest prawdziwy paszport, to podróbka pełna błędów

„Izraelski paszport Oleny Zełeńskiej. Wydany 18 czerwca 2023 roku” – czytamy w publikacji udostępnionej na Twitterze 21 czerwca 2023 roku wraz z grafiką, która wydaje się kopią izraelskiego paszportu ze zdjęciem tożsamości żony prezydenta Ukrainy. Podobne treści były także udostępniane na Facebooku i Telegramie oraz w języku rosyjskim i słowackim.

Wydarzenia
Nie, Putin nie gra Mazurka Dąbrowskiego - Featured image

„Sojusznik Polaków i wolnego świata” –  czytamy w publikacji udostępnionej na Facebooku 18 czerwca 2023 roku ze zdjęciem prezydenta Rosji Władimira Putina przy pianinie w sali koncertowej, z dołączonym linkiem do YouTube. „To jest prawdziwy przyjaciel Polski, nie wierzcie w propagandę wszystkich antypolskich polityków od lewa do prawa, chcą zniszczyć wszelkie wspólne wartości sławiańskie” – czytamy w publikacji udostępnionej na Twitterze 28 czerwca 2023 roku z odnosnikiem do tego samego filmu. 

11.07.2023
Badania i analizy
Privacy Preferences
When you visit our website, it may store information through your browser from specific services, usually in form of cookies. Here you can change your privacy preferences. Please note that blocking some types of cookies may impact your experience on our website and the services we offer.