Scroll Top

About CEDMO

The Central European Digital Media Observatory (CEDMO), as an independent non-partisan multidisciplinary hub, aims to identify, research and prioritise the most critical sources and causes of information disorders in Central Europe (mainly the Czech Republic, Slovakia and Poland). This international consortium was created to propose a set of short and longer-term actions, as well as recommendations to help civil society, public institutions and the private sector respond to the declining trust in key institutions and help society to resist the effect of increasing exposure to mis- and disinformation.

By interacting and coordinating with European Digital Media Observatory (EDMO) and other regional EDMO hubs in EU, CEDMO will contribute to curbing threats posed by information disorders, including disenchantment with the democratic processes, and discord in civil society in Europe, and to building community and nation-wide resilience while protecting information ecosystems.

O CEDMO

The Central European Digital Media Observatory (CEDMO) jest niezależnym, bezpartyjnym i multidyscyplinarnym hubem, którego celem jest identyfikowanie, badanie oraz priorytetyzowanie najbardziej istotnych źródeł i powodów zaburzeń informacyjnych w Europie Środkowej (głównie w Czechach, W Słowacji i w Polsce).

Nasi Partnerzy

O CEDMO

The Central European Digital Media Observatory (CEDMO) jest niezależnym, bezpartyjnym i multidyscyplinarnym hubem, którego celem jest identyfikowanie, badanie oraz priorytetyzowanie najbardziej istotnych źródeł i powodów zaburzeń informacyjnych w Europie Środkowej (głównie w Czechach, W Słowacji i w Polsce).

Nasi Partnerzy

Najnowsze informacje
Tutoriale
Fact-checking
Fact Checks
Mammografia ratuje życie. Eksperci są zgodni, że jest to bezpieczne badanie diagnostyczne - Featured image
Mammografia ratuje życie. Eksperci są zgodni, że jest to bezpieczne badanie diagnostyczne

„Mammografia to największa zorganizowana przestępczość przeciwko kobietom” – czytamy w poście na Facebooku z 23 października 2023 roku, który zyskał ponad 1,2 tys. udostępnień. Podobnej treści post z 28 października zyskał 8,5 tys. udostępnień. „Kobiety, które chodzą na mammografię, prawdopodobnie nie zdają sobie sprawy z tego, jaką krzywdę sobie wyrządzają” –  mówią wpisy, pod którymi podpisany jest użytkownik „Bocko Boris Bilenjki”.  AFP ustaliła, że post w języku polskim jest automatycznym tłumaczeniem postu na Facebookuz 7 października 2023 roku z konta bośniackego użytkownika o tym samym nazwisku. 

TVN24/x.com
We Wrocławiu “Ukrainiec mierzył z broni”? To fałszywy przekaz

“Ukrainiec mierzy z broni do przechodniów!”; “we Wrocławiu pan ze wschodu latał z klamką grożąc Polakom” – ostrzegali internauci i publikowali nagranie przedstawiające rzekomo takie zdarzenie. To fałszywy przekaz. Wyjaśniamy, co naprawdę się wydarzyło.

Zdjęcie przedstawia wypadek na autostradzie w Niemczech w 2017 roku, a nie podpalenie polskiej ciężarówki w Ukrainie - Featured image
Zdjęcie przedstawia wypadek na autostradzie w Niemczech w 2017 roku, a nie podpalenie polskiej ciężarówki w Ukrainie

Od 6 listopada 2023 roku, polscy przewoźnicy  (zarchiwizowany link) blokują dojazd do przejść granicznych z Ukrainą m.in. w Dorohusku, Hrebennem, Korczowej. Ukraina i UE podpisały w czerwcu 2022 r. umowę o liberalizacji transportu drogowego. Tak zwany ruch bezwizowy w transporcie ma być wsparciem dla ukraińskiej gospodarki dotkniętej przez wojnę. Przewidziana na jeden rok umowa została przedłużona do 30 czerwca 2024 r. (zarchiwizowany link). Polscy kierowcy ciężarówek domagają się jej odwołania i powrotu do zezwoleń, twierdząc, że ukraińscy przewoźnicy, których koszty są znacznie niższe, przejęli dużą część ich rynku. W Hrebennem czas oczekiwania 4 grudnia rano wynosił 250 godzin, czyli ponad dziesięć dni. 

nie-to-nagranie-nie-pokazuje-amerykanskich-zolnierzy-ladujacych-w-izraelu-tylko-ich-przylot-do-rumunii-w-2022-roku-featured
Nie, to nagranie nie pokazuje amerykańskich żołnierzy lądujących w Izraelu, tylko ich przylot do Rumunii w 2022 roku

Nagranie z przylotu amerykańskich żołnierzy do Rumunii w 2022 roku, było udostępniane po ataku Hamasu na Izrael z fałszywym przesłaniem, że pokazuje przybycie amerykańskich żołnierzy do Izraela pod koniec października 2023 roku. W postach znajduje się także informacja, że kraje zachodnie wysyłają w ten rejon swoje oddziały „wojskowe”. Istotnie kilka państw europejskich oraz Australia ogłosiły zwiększoną obecność wojskową we wschodniej części Morza Śródziemnego i na Bliskim Wschodzie, jednak rządy tych państw podkreśliły, że celem jest pomoc w ewakuacji obywateli lub zapewnienie pomocy humanitarnej dla ludności w Gazie.

Nie, to nagranie nie pokazuje wysadzenia palestyńskiego parlamentu w Gazie - Featured image
Nie, to nagranie nie pokazuje wysadzenia palestyńskiego parlamentu w Gazie

W sieci, 15 listopada pojawiło się nagranie przedstawiające wysadzenie budynku, który polscy użytkownicy opisywali jako „budynek parlamentu palestyńskiego w Gazie”, a czasem jako „budynek parlamentu Hamasu w Strefie Gazy”,  m.in. na Facebooku, Telegramie oraz na platformie X (dawny Twitter), ta ostatnia publikacja zyskała 45 udostępnień.

Nagranie nie przedstawia biblioteki „podpalonej” podczas zamieszek w Marsylii, tylko budynek poczty na Filipinach - Featured image
Nagranie nie przedstawia biblioteki „podpalonej” podczas zamieszek w Marsylii, tylko budynek poczty na Filipinach

Na nagraniu dołączonym do tweeta z 4 lipca 2023 roku widać czarne kłęby dymu unoszące się z dużego budynku, którego klasyczystyczne kolumny trawią płomienie. „W Marsylii dzikusy spaliły największą bibliotekę we Francji” – czytamy w publikacji. „Tak upadają cywilizacje. (…) Każdy upadek państwa zaczyna się od błędów popełnionych przez kierownictwo kraju” czytamy też.  Publikacja zyskała ponad 370 podań dalej i tysiąc polubień. 

TVN24/www.president.gov.ua
Mural z Zełenskim na szubienicy zrobił w Hadze Polak? Podwójne kłamstwo

Wołodymyr Zełenski wiszący na szubienicy – taka karykatura ukraińskiego prezydenta miała powstać w Hadze, a autorem jest rzekomo Polak mieszkający w Holandii. W mediach społecznościowych krąży zdjęcie tej pracy. Jednak pokazane na nim graffiti 3D nigdy nie powstało, a fałszywy przekaz jest częścią rosyjskiej propagandy.

Napadu z siekierą nie dokonali uchodźcy z Ukrainy, tylko Polacy - Featured image
Napadu z siekierą nie dokonali uchodźcy z Ukrainy, tylko Polacy

„Ukraińscy uchodźcy uzbrojeni w siekierę obrabowali bar w Lublinie” – czytamy w publikacji udostępnionej na Twitterze 12 czerwca 2023 roku wraz ze screenem tytułu artykułu Gazety Wrocławskiej i zdjęciem przedstawiającym siły policyjne i ludzi rzuconych na ziemię. Tytuł brzmi: „Napad w centrum Lubina. Sceny jak z gangsterskiego filmu w centrum miasta. W ruch poszedł topór”. Następnego dnia inni użytkownicy udostępnili tę samą publikację wraz z fałszywym twierdzeniem na Facebooku (tutaj, tutaj) i na Telegramie ( tutaj, tutaj), gdzie obejrzano ją prawie 3000 razy.

To nie jest prawdziwy paszport, to podróbka pełna błędów - Featured image
To nie jest prawdziwy paszport, to podróbka pełna błędów

„Izraelski paszport Oleny Zełeńskiej. Wydany 18 czerwca 2023 roku” – czytamy w publikacji udostępnionej na Twitterze 21 czerwca 2023 roku wraz z grafiką, która wydaje się kopią izraelskiego paszportu ze zdjęciem tożsamości żony prezydenta Ukrainy. Podobne treści były także udostępniane na Facebooku i Telegramie oraz w języku rosyjskim i słowackim.

Wydarzenia
Nie, Putin nie gra Mazurka Dąbrowskiego - Featured image

„Sojusznik Polaków i wolnego świata” –  czytamy w publikacji udostępnionej na Facebooku 18 czerwca 2023 roku ze zdjęciem prezydenta Rosji Władimira Putina przy pianinie w sali koncertowej, z dołączonym linkiem do YouTube. „To jest prawdziwy przyjaciel Polski, nie wierzcie w propagandę wszystkich antypolskich polityków od lewa do prawa, chcą zniszczyć wszelkie wspólne wartości sławiańskie” – czytamy w publikacji udostępnionej na Twitterze 28 czerwca 2023 roku z odnosnikiem do tego samego filmu. 

11.07.2023
Badania i analizy
Privacy Preferences
When you visit our website, it may store information through your browser from specific services, usually in form of cookies. Here you can change your privacy preferences. Please note that blocking some types of cookies may impact your experience on our website and the services we offer.