About CEDMO
The Central European Digital Media Observatory (CEDMO), as an independent non-partisan multidisciplinary hub, aims to identify, research and prioritise the most critical sources and causes of information disorders in Central Europe (mainly the Czech Republic, Slovakia and Poland). This international consortium was created to propose a set of short and longer-term actions, as well as recommendations to help civil society, public institutions and the private sector respond to the declining trust in key institutions and help society to resist the effect of increasing exposure to mis- and disinformation.
By interacting and coordinating with European Digital Media Observatory (EDMO) and other regional EDMO hubs in EU, CEDMO will contribute to curbing threats posed by information disorders, including disenchantment with the democratic processes, and discord in civil society in Europe, and to building community and nation-wide resilience while protecting information ecosystems.
O CEDMO
The Central European Digital Media Observatory (CEDMO) jest niezależnym, bezpartyjnym i multidyscyplinarnym hubem, którego celem jest identyfikowanie, badanie oraz priorytetyzowanie najbardziej istotnych źródeł i powodów zaburzeń informacyjnych w Europie Środkowej (głównie w Czechach, W Słowacji i w Polsce).
Nasi Partnerzy
O CEDMO
The Central European Digital Media Observatory (CEDMO) jest niezależnym, bezpartyjnym i multidyscyplinarnym hubem, którego celem jest identyfikowanie, badanie oraz priorytetyzowanie najbardziej istotnych źródeł i powodów zaburzeń informacyjnych w Europie Środkowej (głównie w Czechach, W Słowacji i w Polsce).
Nasi Partnerzy
Tysiące odtworzeń w mediach społecznościowych ma wideo, na którym rzekomo widać, co się dzieje w organizmie człowieka po przyjęciu szczepionki na COVID-19: że na znajdujący się w niej grafen działają fale 5G. Tylko że nagranie nie pokazuje ani cząsteczek grafenu, ani działania 5G, a samej obecności grafenu w szczepionkach do dziś nie udowodniono.
„53 kraje, które odrzuciły traktat przeciwpandemiczny WHO” – czytamy w publikacji udostępnionej 3 czerwca 2022 r.
„Dr Elizabeth Eads – dane są bezlitosne: szczepionki na Covid-19 powodują zgodny, raka i AIDS” – czytamy w tytule nagrania opublikowanego 10 marca 2022 r. na platformie Bitchute. Wideo miało 987 udostępnień na Facebooku.
„To włoscy rolnicy też zaczeli swoje protesty!” – czytamy w publikacji z 30 lipca 2022 roku, która miała 364 tys. Wyświetleń na Facebooku. Publikacja była udostępniana również na Twitterze, gdzie zyskała 688 polubień i 30 retweetów. Towarzyszy jej nagranie, w którym widać dziesiątki zaparkowanych obok siebie traktorów, które trąbią i błyskają światłami. W filmie można również wyraźnie zauważyć włoską flagę.
„W Holandii do protestów farmerów przyłączyli się strażacy… ” – czytamy w opisie do filmu opublikowanego 12 lipca 2022 r. w poście na Facebooku. Nagranie udostępnione na Telegramie miało 2,7 tys. wejść. Widać w nim wozy strażackie i stojących na nich strażaków. Słychać syreny alarmowe.
„Amerykański magazyn Money umieścił Zełeńskiego na okładce, nazywając go królem zachodniej korupcji” – czytamy w poście opublikowanym 30 czerwca 2022 r.
„Mędrcy z Davos wpadli na nowy pomysł. Zakażą kawy!” – czytamy w poście na Facebooku, który od 31 stycznia 2024 roku został udostępniony setki razy. W poście dodano również, że kawa zostanie zakazana, ponieważ „produkcja kilograma kawy wymaga wytworzenia 15 kg CO2. Takie wyliczenia pojawiły się w tegorocznej edycji Forum Ekonomicznego w Davos”.
Unia Europejska ma rzekomo nowy pomysł: każdy właściciel krowy, świni, konia lub kury będzie musiał płacić za emisję gazów cieplarnianych przez te zwierzęta. Tak twierdzą autorzy postów w polskich mediach społecznościowych. Komisja Europejska zaprzecza, a my wyjaśniamy, skąd ten fałszywy przekaz.
„Elektryczny samochód – największy przekręt jaki widział świat?” – czytamy w publikacji udostępnionej na Facebooku 10 listopada 2023 roku. „Czy ktoś kiedyś o tym pomyślał? Gdyby wszystkie samochody były elektryczne… A gdybyśmy utknęli w trzygodzinnym korku w mrozie burzy śnieżnej, nasze baterie byłyby całkowicie rozładowane”.
„ONZ przekazuje raport uznający pedofilię za prawo człowieka i opowiada się za jej dekryminalizacją na całym świecie” – czytamy w publikacji udostępnionej 21 maja 2023 roku na Telegramie. Podobne posty były także udostępniane na Facebooku.
Posty, do których dołączono fotografię dyrektora WHO oraz fragment artykułu, w którym miał on rzekomo powiedzieć, jakoby „pandemia skończyła się zwykłą grypą” i przeprosić za zamieszanie, były udostępniane w mediach społecznościowych od początku maja. Fałszywe treści były udostępniane m.in. tutaj i tutaj, ale także na Twitterze przez Włodzimierza Skalika, wiceprezesa partii Konfederacja Korony Polskiej. Treści te miały tysiące interakcji na Facebooku oraz na Twitterze
„Nie jedz niczego, co ma naklejkę Apeel” – czytamy w mylącym poście udostępnionym na Telegramie, w którym dodano, że warzywa „powlekane Apeelem” są niebezpieczne dla ludzkiego zdrowia, powodując m.in. „poważne uszkodzenie oczu” czy „reakcję alergiczną skóry”. Publikacje utrzymują również, że firma Apeel „finansowana jest przez Billa Gatesa” oraz WEF, czyli Światowe Forum Ekonomiczne.
Antyimmigrancka narracja to jeden z częstszych nurtów dezinformacyjnych na świecie. W Polsce, gdzie debata na temat migracji jest obecna, na początku września pojawiło się nagranie, na którym kibice klubu piłkarskiego Hamburg, głośno dopingując swoich piłkarzy przed meczem z rywalami z St Pauli, z nieprawdziwym przesłaniem, że był to antyimigrancki protest w tym mieście w północnych Niemczech. Agencja AFP ustaliła, że nagranie to oraz inne podobne filmy były publikowane przed pierwszym od 14 lat starciem rywali w ramach Niemieckiej Ligi Piłkarskiej, 29 sierpnia 2025 roku.
W polskim internecie rozpowszechnianych jest wiele treści dezinformacyjnych na temat wojny w Ukrainie i przyjeżdżających do Polski Ukraińców. We wrześniu w mediach społecznościowych pojawił się filmik pokazujący ukraińską drużynę koszykówki w drodze na krajowe rozgrywki młodzieżowe w Ukrainie z fałszywym przekazem, że młodzi Ukraińcy uciekają z Ukrainy do Polski. Agencja AFP odnalazła oryginalny film na stronie klubu koszykarskiego w Łozowej, miasta na wschodzie Ukrainy i mogła stwierdzić, że został on nagrany w lipcu 2025 roku, czyli miesiąc przed wprowadzeniem przez ukraiński rząd przepisów zezwalających mężczyznom w wieku od 18 do 22 lat na opuszczanie kraju. Klub koszykarski potwierdził AFP, że sportowcy jechali na rozgrywki krajowe. Po poluzowaniu przez Ukrainę przepisów, polska Straż Graniczna odnotowała znaczny wzrost liczby młodych Ukraińców wjeżdżających do Polski.
Od początku pełnoskalowej rosyjskiej inwazji rosyjskiej na Ukrainę w lutym 2022 roku ukraińscy mężczyźni w wieku 18–60 lat musieli uzyskać specjalne zezwolenie, by móc wyjechać z kraju. Sytuacja zmieniła się 28 sierpnia 2025 roku, kiedy weszły w życie regulacje zezwalające na wyjazd za granicę mężczyznom w wieku od 18 do 22 lat. Tego samego dnia w mediach społecznościowych zaczęło krążyć nagranie, na którym widać kolejkę samochodów z mężczyznami rzekomo jadącymi do Polski. To jednak nieprawda: agencja AFP ustaliła, że film został w rzeczywistości nagrany w Polsce, na drodze prowadzącej do przejścia granicznego w Medyce i pokazuje samochody jadące do Ukrainy. Chociaż prawdą jest, że więcej młodych Ukraińców w wieku 18 -22 lat przyjeżdża do Polski po zmianie regulacji, polska i ukraińska straż graniczna uważają, że liczby w viralowych postach są przesadzone.
Były premier powiela fałszywą tezę o przekazaniu Polsce przez Niemcy 10 tys. migrantów, oraz – wbrew faktom – przekonuje o gwałtownym wzroście przestępczości wśród cudzoziemców.
„Strategia nowej równowagi” – wokół tego dokumentu w mediach społecznościowych pojawiło się wiele niedopowiedzeń i spekulacji. Co wiadomo na jego temat?
Nie ma planów przymusowego wprowadzenia nauki języka ukraińskiego jako drugiego języka obcego w polskich szkołach.
Od początku pełnoskalowej rosyjskiej inwazji rosyjskiej na Ukrainę w lutym 2022 roku ukraińscy mężczyźni w wieku 18–60 lat musieli uzyskać specjalne zezwolenie, by móc wyjechać z kraju. Sytuacja zmieniła się 28 sierpnia 2025 roku, kiedy weszły w życie regulacje zezwalające na wyjazd za granicę mężczyznom w wieku od 18 do 22 lat. Tego samego dnia w mediach społecznościowych zaczęło krążyć nagranie, na którym widać kolejkę samochodów z mężczyznami rzekomo jadącymi do Polski. To jednak nieprawda: agencja AFP ustaliła, że film został w rzeczywistości nagrany w Polsce, na drodze prowadzącej do przejścia granicznego w Medyce i pokazuje samochody jadące do Ukrainy. Chociaż prawdą jest, że więcej młodych Ukraińców w wieku 18 -22 lat przyjeżdża do Polski po zmianie regulacji, polska i ukraińska straż graniczna uważają, że liczby w viralowych postach są przesadzone.
Prezydent USA Donald Trump spotkał się z prezydentem Ukrainy i liderami krajów europejskich w Białym Domu 18 sierpnia 2025 roku by omówić szanse na pokojowe zakończenie wojny w Ukrainie. W czasie spotkań, do internetu trafiło zdjęcie wraz z kpiącym z europejskich przywódców przekazem. Nieścisłości wizualne jasno wskazują, że zdjęcie zostało wygenerowane przez sztuczną inteligencję, a osoby widoczne na obrazie nie pasują do liderów rzeczywiście obecnych na szczycie w Waszyngtonie, o czym świadczą oficjalne fotografie ze spotkania.
Żadne dowody zgromadzone do tej pory w ramach śledztwa nie wskazują na to, aby dron, który spadł w Polsce, pochodził z Ukrainy.
