Skip to main content Scroll Top

About CEDMO

The Central European Digital Media Observatory (CEDMO), as an independent non-partisan multidisciplinary hub, aims to identify, research and prioritise the most critical sources and causes of information disorders in Central Europe (mainly the Czech Republic, Slovakia and Poland). This international consortium was created to propose a set of short and longer-term actions, as well as recommendations to help civil society, public institutions and the private sector respond to the declining trust in key institutions and help society to resist the effect of increasing exposure to mis- and disinformation.

By interacting and coordinating with European Digital Media Observatory (EDMO) and other regional EDMO hubs in EU, CEDMO will contribute to curbing threats posed by information disorders, including disenchantment with the democratic processes, and discord in civil society in Europe, and to building community and nation-wide resilience while protecting information ecosystems.

O CEDMO

The Central European Digital Media Observatory (CEDMO) jest niezależnym, bezpartyjnym i multidyscyplinarnym hubem, którego celem jest identyfikowanie, badanie oraz priorytetyzowanie najbardziej istotnych źródeł i powodów zaburzeń informacyjnych w Europie Środkowej (głównie w Czechach, W Słowacji i w Polsce).

Nasi Partnerzy

O CEDMO

The Central European Digital Media Observatory (CEDMO) jest niezależnym, bezpartyjnym i multidyscyplinarnym hubem, którego celem jest identyfikowanie, badanie oraz priorytetyzowanie najbardziej istotnych źródeł i powodów zaburzeń informacyjnych w Europie Środkowej (głównie w Czechach, W Słowacji i w Polsce).

Nasi Partnerzy

Najnowsze informacje
Kompetencje medialne
Fact-checking
Fact Checks
grafen_FOT
„Kolejny przykład szkodliwości 5G”? To nie jest grafen ze szczepionek

Tysiące odtworzeń w mediach społecznościowych ma wideo, na którym rzekomo widać, co się dzieje w organizmie człowieka po przyjęciu szczepionki na COVID-19: że na znajdujący się w niej grafen działają fale 5G. Tylko że nagranie nie pokazuje ani cząsteczek grafenu, ani działania 5G, a samej obecności grafenu w szczepionkach do dziś nie udowodniono.

Mobilizacja włoskich rolników? Nie, ten film pokazuje festiwal traktorów w Piemoncie - Featured image
Mobilizacja włoskich rolników? Nie, ten film pokazuje festiwal traktorów w Piemoncie

„To włoscy rolnicy też zaczeli swoje protesty!” – czytamy w publikacji z 30 lipca 2022 roku, która miała 364 tys. Wyświetleń na Facebooku. Publikacja była udostępniana również na Twitterze, gdzie zyskała 688 polubień i 30 retweetów. Towarzyszy jej nagranie, w którym widać dziesiątki zaparkowanych obok siebie traktorów, które trąbią i błyskają światłami. W filmie można również wyraźnie zauważyć włoską flagę.

Posty mylnie interpretują debatę WEF o ochronie przyrody w sektorze produkcji kawy - Featured image
Posty mylnie interpretują debatę WEF o ochronie przyrody w sektorze produkcji kawy

„Mędrcy z Davos wpadli na nowy pomysł. Zakażą kawy!” – czytamy w poście na Facebooku, który od 31 stycznia 2024 roku został udostępniony setki razy. W poście dodano również, że kawa zostanie zakazana, ponieważ „produkcja kilograma kawy wymaga wytworzenia 15 kg CO2. Takie wyliczenia pojawiły się w tegorocznej edycji Forum Ekonomicznego w Davos”.

Doniesienia o pogodzie i pojazdach elektrycznych wprowadzają w błąd - Featured image
Doniesienia o pogodzie i pojazdach elektrycznych wprowadzają w błąd

„Elektryczny samochód – największy przekręt jaki widział świat?” – czytamy w publikacji udostępnionej na Facebooku 10 listopada 2023 roku. „Czy ktoś kiedyś o tym pomyślał? Gdyby wszystkie samochody były elektryczne… A gdybyśmy utknęli w trzygodzinnym korku w mrozie burzy śnieżnej, nasze baterie byłyby całkowicie rozładowane”.

Szef WHO nie powiedział, że pandemia skończyła się zwykłą grypą - Featured image
Szef WHO nie powiedział, że pandemia skończyła się zwykłą grypą

Posty, do których dołączono fotografię dyrektora WHO oraz fragment artykułu, w którym miał on rzekomo powiedzieć, jakoby „pandemia skończyła się zwykłą grypą” i przeprosić za zamieszanie, były udostępniane w mediach społecznościowych od początku maja. Fałszywe treści były udostępniane m.in. tutaj i tutaj, ale także na Twitterze przez Włodzimierza Skalika, wiceprezesa partii Konfederacja Korony Polskiej. Treści te miały tysiące interakcji na Facebooku oraz na Twitterze 

Powłoka roślinna, którą można spotkać na owocach i warzywach jest uważana za nieszkodliwą - Featured image
Powłoka roślinna, którą można spotkać na owocach i warzywach jest uważana za nieszkodliwą

„Nie jedz niczego, co ma naklejkę Apeel” – czytamy w mylącym poście udostępnionym na Telegramie, w którym dodano, że warzywa „powlekane Apeelem” są niebezpieczne dla ludzkiego zdrowia, powodując m.in. „poważne uszkodzenie oczu” czy „reakcję alergiczną skóry”. Publikacje utrzymują również, że firma Apeel „finansowana jest przez Billa Gatesa” oraz WEF, czyli Światowe Forum Ekonomiczne.

Nagranie ministra zdrowia USA na temat szczepień przeciwko COVID-19 to fałszywka - Featured image
Nagranie ministra zdrowia USA na temat szczepień przeciwko COVID-19 to fałszywka

Sekretarz Zdrowia i Opieki Społecznej USA Robert F. Kennedy Jr. znany jest ze sceptycznego stosunku do szczepionek. W sierpniu 2025 roku udostępniane było w mediach społecznościowych nagranie z jego rzekomą wypowiedzią, w której miał stwierdzić, że szczepionki mRNA przeciwko COVID-19 powodują wiele chorób, między innymi „turbo raka”, a także generują „potencjalnie homoseksualizm”.  Przeprowadzona przez AFP weryfikacja wykazała, że ścieżka dźwiękowa nagrania została sfałszowana. W rzeczywistości, w oryginalnym nagraniu Kennedy opowiadał o swoim uzależnieniu od narkotyków. Post z podrobionym dźwiękiem pochodzi z konta satyrycznego.

Nagranie płonącej kopuły nie ma związku z pożarem meczetu w Hiszpanii w lipcu 2025 roku - Featured image
Nagranie płonącej kopuły nie ma związku z pożarem meczetu w Hiszpanii w lipcu 2025 roku

Dwunastego lipca 2025 roku niewielki meczet w hiszpańskiej miejscowości Piera, obok Barcelony, został zniszczony przez pożar, który według policji był wynikiem podpalenia. W Torre Pacheco, innym miasteczku w południowo-wschodniej Hiszpanii wybuchły anty-migranckie protesty, po tym jak do sieci trafiło nagranie ukazujące jej mieszkańca napadniętego przez trzech młodych mężczyzn pochodzenia północnoafrykańskiego. W tym kontekście internauci w wielu krajach na świecie, również w Polsce, udostępniali nagranie płonącej potężnej kopuły, twierdząc, że przedstawia pożar meczetu w Piera, sugerując niekiedy, że mógł być wznieciony jako akt odwetu na lokalnej społeczności muzułmańskiej. Przeprowadzona przez AFP weryfikacja pozwala jednak stwierdzić, że nagranie nie ma żadnego związku z ostatnimi wydarzeniami w Hiszpanii i powstało w Indonezji w 2022 roku.

Uwaga, zdjęcie przywódców w Białym Domu zostało wygenerowane przy pomocy AI - Featured image
Uwaga, zdjęcie przywódców w Białym Domu zostało wygenerowane przy pomocy AI

Prezydent USA Donald Trump spotkał się z prezydentem Ukrainy i liderami krajów europejskich w Białym Domu 18 sierpnia 2025 roku by omówić szanse na pokojowe zakończenie wojny w Ukrainie. W czasie spotkań, do internetu trafiło zdjęcie wraz z kpiącym z europejskich przywódców przekazem. Nieścisłości wizualne jasno wskazują, że zdjęcie zostało wygenerowane przez sztuczną inteligencję, a osoby widoczne na obrazie nie pasują do liderów rzeczywiście obecnych na szczycie w Waszyngtonie, o czym świadczą oficjalne fotografie ze spotkania. 

Twierdzenie, że ambasador Ukrainy o Wołyniu mówił tylko przez 10 sekund podczas uroczystości w Chełmie, jest fałszywe - Featured image
Twierdzenie, że ambasador Ukrainy o Wołyniu mówił tylko przez 10 sekund podczas uroczystości w Chełmie, jest fałszywe

W lipcu 1943 roku ukraińscy nacjonaliści brutalnie zamordowali tysiące polskich cywilów na Wołyniu, w tym kobiety i dzieci. Wydarzenia te z czasów II wojny światowej są źródłem napięć między oboma narodami pomimo bliskich relacji między Kijowem a Warszawą, zwłaszcza od czasu inwazji Rosji na Ukrainę w 2022 roku. Krótko po obchodach 82. rocznicy zbrodni wołyńskiej w Chełmie, z udziałem prezydenta-elekta Karola Nawrockiego, użytkowicy mediów społecznościowych fałszywie twierdzili, że ukraiński ambasador w Polsce wygłosił bardzo krótkie przemówienie, które trwało zaledwie 10 sekund, sugerując, że było to lekceważące i obraźliwe wobec Polaków. Fałszywa informacja była udostępniona wraz z nagraniem wideo, które przedstawiało rzekomo całą wypowiedź dyplomaty. Jednakże nie jest to prawdą. Nagranie zostało przycięte w taki sposób, że zawiera tylko ostatnie dwa zdania z kilkuminutowego przemówienia, w którym ukraiński ambasador przeprosił za zbrodnię wołyńską i wyraził wolę Ukrainy, by „rozmawiać o tej historii otwarcie”. Agencja AFP uzyskała pełną wersję przemówienia. 

Uwaga, materiał saudyjskiej telewizji o zakupie przez Zełenskiego luksusowego apartamentu w Dubaju jest podróbką - Featured image
Uwaga, materiał saudyjskiej telewizji o zakupie przez Zełenskiego luksusowego apartamentu w Dubaju jest podróbką

„Państwowa telewizja Arabii Saudyjskiej Al-Arabija ujawniła, że Zełenski kupił swojej matce apartament w wieżowcu Burdż Chalifa za 3,2 miliona dolarów na urodziny.” –  czytamy w poście na Facebooku, zamieszczonym 6 czerwca 2025 roku. Dołączone do posta wideo, w języku arabskim i angielskim, przypomina materiał informacyjny saudyjskiego kanału. Dowiadujemy się z niego, że apartament o powierzchni 2 tys. metrów kwadratowych znajduje się na 11 piętrze wieżowca o wysokości 828 metrów i 163 piętrach, i że ukraiński prezydent kupił go we wrześniu 2024 roku jako prezent na 74. urodziny swojej matki. 

Nie, ta decyzja Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu nie daje przyzwolenia na usuwanie obcych flag z budynków urzędowych - Featured image
Nie, ta decyzja Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu nie daje przyzwolenia na usuwanie obcych flag z budynków urzędowych

„Dziś przed Sądem Apelacyjnym we Wrocławiu zapadł OGROMNIE WAŻNY WYROK DLA POLAKÓW I DLA NASZEJ OJCZYZNY. Sąd ten uznał, że wystarczy 1 osoba, która NIE ŻYCZY SOBIE aby na danym budynku Urzędu Miasta (dowolnym budynku administracji publicznej, np. Urząd Gminy, Urząd Wojewódzki etc.) była inna niż POLSKA FLAGA to TERAZ, KAŻDY Z WAS MA PRAWO BEZ JAKICHKOLWIEK KONSEKWENCJI JĄ ZDJĄĆ” – napisał użytkownik w poście na Facebooku 29 maja 2025 r.  Post uzyskał 4 500 udostępnień i setki reakcji.  

Wydarzenia
Badania i analizy
Privacy Preferences
When you visit our website, it may store information through your browser from specific services, usually in form of cookies. Here you can change your privacy preferences. Please note that blocking some types of cookies may impact your experience on our website and the services we offer.