Scroll Top

About CEDMO

The Central European Digital Media Observatory (CEDMO), as an independent non-partisan multidisciplinary hub, aims to identify, research and prioritise the most critical sources and causes of information disorders in Central Europe (mainly the Czech Republic, Slovakia and Poland). This international consortium was created to propose a set of short and longer-term actions, as well as recommendations to help civil society, public institutions and the private sector respond to the declining trust in key institutions and help society to resist the effect of increasing exposure to mis- and disinformation.

By interacting and coordinating with European Digital Media Observatory (EDMO) and other regional EDMO hubs in EU, CEDMO will contribute to curbing threats posed by information disorders, including disenchantment with the democratic processes, and discord in civil society in Europe, and to building community and nation-wide resilience while protecting information ecosystems.

O CEDMO

The Central European Digital Media Observatory (CEDMO) jest niezależnym, bezpartyjnym i multidyscyplinarnym hubem, którego celem jest identyfikowanie, badanie oraz priorytetyzowanie najbardziej istotnych źródeł i powodów zaburzeń informacyjnych w Europie Środkowej (głównie w Czechach, W Słowacji i w Polsce).

Nasi Partnerzy

O CEDMO

The Central European Digital Media Observatory (CEDMO) jest niezależnym, bezpartyjnym i multidyscyplinarnym hubem, którego celem jest identyfikowanie, badanie oraz priorytetyzowanie najbardziej istotnych źródeł i powodów zaburzeń informacyjnych w Europie Środkowej (głównie w Czechach, W Słowacji i w Polsce).

Nasi Partnerzy

Najnowsze informacje
Tutoriale
Fact-checking
Fact Checks
nie-to-nagranie-nie-pokazuje-amerykanskich-zolnierzy-ladujacych-w-izraelu-tylko-ich-przylot-do-rumunii-w-2022-roku-featured
Nie, to nagranie nie pokazuje amerykańskich żołnierzy lądujących w Izraelu, tylko ich przylot do Rumunii w 2022 roku

Nagranie z przylotu amerykańskich żołnierzy do Rumunii w 2022 roku, było udostępniane po ataku Hamasu na Izrael z fałszywym przesłaniem, że pokazuje przybycie amerykańskich żołnierzy do Izraela pod koniec października 2023 roku. W postach znajduje się także informacja, że kraje zachodnie wysyłają w ten rejon swoje oddziały „wojskowe”. Istotnie kilka państw europejskich oraz Australia ogłosiły zwiększoną obecność wojskową we wschodniej części Morza Śródziemnego i na Bliskim Wschodzie, jednak rządy tych państw podkreśliły, że celem jest pomoc w ewakuacji obywateli lub zapewnienie pomocy humanitarnej dla ludności w Gazie.

Nie, to nagranie nie pokazuje wysadzenia palestyńskiego parlamentu w Gazie - Featured image
Nie, to nagranie nie pokazuje wysadzenia palestyńskiego parlamentu w Gazie

W sieci, 15 listopada pojawiło się nagranie przedstawiające wysadzenie budynku, który polscy użytkownicy opisywali jako „budynek parlamentu palestyńskiego w Gazie”, a czasem jako „budynek parlamentu Hamasu w Strefie Gazy”,  m.in. na Facebooku, Telegramie oraz na platformie X (dawny Twitter), ta ostatnia publikacja zyskała 45 udostępnień.

NHAC NGUYEN / AFP/ x.com
“Biden spadł ze schodów samolotu”? Nie, to nie on

Miliony wyświetleń w sieci osiąga nagranie z relacji polskiej telewizji, które rzekomo pokazuje, jak prezydent USA Joe Biden upadł ze schodów, wychodząc w Warszawie z samolotu. Film jest prawdziwy, ale nie przedstawia sytuacji z udziałem prezydenta.

Te słupy energetyczne to projekt architektów, który nie został zrealizowany - Featured Image
Te słupy energetyczne to projekt architektów, który nie został zrealizowany

Setki udostępnień w mediach społecznościowych mają zdjęcia słupów energetycznych w kształcie sylwetek ludzi. Według internautów takie konstrukcje buduje się w Islandii. To jednak nie jest prawda: zdjęcia przedstawiają jedynie projekt słupów elektrycznych amerykańskiej firmy architektonicznej, które ostatecznie nie zostały zbudowane.

Mobilizacja włoskich rolników? Nie, ten film pokazuje festiwal traktorów w Piemoncie - Featured image
Mobilizacja włoskich rolników? Nie, ten film pokazuje festiwal traktorów w Piemoncie

„To włoscy rolnicy też zaczeli swoje protesty!” – czytamy w publikacji z 30 lipca 2022 roku, która miała 364 tys. Wyświetleń na Facebooku. Publikacja była udostępniana również na Twitterze, gdzie zyskała 688 polubień i 30 retweetów. Towarzyszy jej nagranie, w którym widać dziesiątki zaparkowanych obok siebie traktorów, które trąbią i błyskają światłami. W filmie można również wyraźnie zauważyć włoską flagę.

Klinika leczenia niepłodności z Kijowa przestrzega przed „fejkowym plakatem”. - Featured image
Klinika leczenia niepłodności z Kijowa przestrzega przed „fejkowym plakatem”.

Plakat ze zdjęciem dwóch mężczyzn ubranych w koszule z tradycyjnym ukraińskim haftem, publikowali polscy użytkownicy Facebooka od 4 października 2022 roku ( 1, 2 ).  „Ciekawe ogłoszenie jednej z ukraińskich klinik: Szanowni pacjenci, Z dniem 1 października 2022 roku «Klinika DAHNO» przyjmuje biomateriały czystej krwi Ukraińców, którzy nie mają krewnych w Rosji. Dziękujemy za zrozumienie. Sława Ukrainie!”  – czytamy w opisach. W niektórych postach pojawia się nazwa kliniki pisana przez „ch” („Dachno”). 

Wielka Brytania nie zmieniła w ostatnim czasie wytycznych na temat szczepień przeciwko Covid-19 dla kobiet w ciąży - Featured image
Wielka Brytania nie zmieniła w ostatnim czasie wytycznych na temat szczepień przeciwko Covid-19 dla kobiet w ciąży

„W połowie sierpnia na oficjalnej stronie rządowej Wielkiej Brytanii pojawił się raport dot. stosowania szczepionki na COVID-19. Raport zawiera m.in. informację, że nadal brakuje danych na temat możliwości bezpiecznego podawania szczepionki kobietom w ciąży i kobietom karmiącym, w związku z czym rekomenduje przeciwko ich szczepieniu!” – czytamy w publikacji udostępnionej na Facebooku 4 września 2022 roku.

TVN24/x.com
We Wrocławiu “Ukrainiec mierzył z broni”? To fałszywy przekaz

“Ukrainiec mierzy z broni do przechodniów!”; “we Wrocławiu pan ze wschodu latał z klamką grożąc Polakom” – ostrzegali internauci i publikowali nagranie przedstawiające rzekomo takie zdarzenie. To fałszywy przekaz. Wyjaśniamy, co naprawdę się wydarzyło.

Zdjęcie przedstawia wypadek na autostradzie w Niemczech w 2017 roku, a nie podpalenie polskiej ciężarówki w Ukrainie - Featured image
Zdjęcie przedstawia wypadek na autostradzie w Niemczech w 2017 roku, a nie podpalenie polskiej ciężarówki w Ukrainie

Od 6 listopada 2023 roku, polscy przewoźnicy  (zarchiwizowany link) blokują dojazd do przejść granicznych z Ukrainą m.in. w Dorohusku, Hrebennem, Korczowej. Ukraina i UE podpisały w czerwcu 2022 r. umowę o liberalizacji transportu drogowego. Tak zwany ruch bezwizowy w transporcie ma być wsparciem dla ukraińskiej gospodarki dotkniętej przez wojnę. Przewidziana na jeden rok umowa została przedłużona do 30 czerwca 2024 r. (zarchiwizowany link). Polscy kierowcy ciężarówek domagają się jej odwołania i powrotu do zezwoleń, twierdząc, że ukraińscy przewoźnicy, których koszty są znacznie niższe, przejęli dużą część ich rynku. W Hrebennem czas oczekiwania 4 grudnia rano wynosił 250 godzin, czyli ponad dziesięć dni. 

Nagranie nie pokazuje eskortowanych przez żołnierzy migrantow w drodze z Libii do Włoch - Featured image
Nagranie nie pokazuje eskortowanych przez żołnierzy migrantow w drodze z Libii do Włoch

W czasie kiedy unijne kraje negocjują (arch. link) ostateczny kształt paktu migracyjnego dla tysięcy przybyszów docierających do Europy głównie przez Morze Śródziemne, w mediach społecznościowych rozpowszechniane są fałszywe przekazy na temat napływu uchodźców. W Polsce, temat migracji stał się jedną z głównych osi kampanijnych sporów przed jesiennymi wyborami (arch. link) do parlamentu.

Nagranie nie przedstawia biblioteki „podpalonej” podczas zamieszek w Marsylii, tylko budynek poczty na Filipinach - Featured image
Nagranie nie przedstawia biblioteki „podpalonej” podczas zamieszek w Marsylii, tylko budynek poczty na Filipinach

Na nagraniu dołączonym do tweeta z 4 lipca 2023 roku widać czarne kłęby dymu unoszące się z dużego budynku, którego klasyczystyczne kolumny trawią płomienie. „W Marsylii dzikusy spaliły największą bibliotekę we Francji” – czytamy w publikacji. „Tak upadają cywilizacje. (…) Każdy upadek państwa zaczyna się od błędów popełnionych przez kierownictwo kraju” czytamy też.  Publikacja zyskała ponad 370 podań dalej i tysiąc polubień. 

Konkret24/Twitter
Nie, ten amerykański generał nie zginął w Ukrainie

Setki tysięcy wyświetleń na Twitterze ma fake news o śmierci amerykańskiego generała w Ukrainie. Pojawia się w kilku językach. W jego rozpowszechnianiu aktywne są profile znane z powielania rosyjskiej dezinformacji.

Dimitar DILKOFF / AFP / Twitter
Ukrył “na pamiątkę” rosyjski czołg T-80? Jak powstał ten fake news

Miało być tak: rosyjski czołg T-80 tak się spodobał Ukraińcowi z Sum, że ponad rok ukrywał go na swoim podwórku jako “pamiątkę wojenną”. Taką opowieść przekazują sobie internauci, publikując zdjęcie wozu stojącego na jakiejś posesji. W tej opowieści zgadza się tylko, że to rosyjski czołg.

Wydarzenia
Nie, Putin nie gra Mazurka Dąbrowskiego - Featured image

„Sojusznik Polaków i wolnego świata” –  czytamy w publikacji udostępnionej na Facebooku 18 czerwca 2023 roku ze zdjęciem prezydenta Rosji Władimira Putina przy pianinie w sali koncertowej, z dołączonym linkiem do YouTube. „To jest prawdziwy przyjaciel Polski, nie wierzcie w propagandę wszystkich antypolskich polityków od lewa do prawa, chcą zniszczyć wszelkie wspólne wartości sławiańskie” – czytamy w publikacji udostępnionej na Twitterze 28 czerwca 2023 roku z odnosnikiem do tego samego filmu. 

11.07.2023
Badania i analizy
Paryż świętuje Miesiąc dumy LGBT, ale na Łuku Triumfalnym nie powstała instalacja w kolorach tęczy - Featured image

„Łuk Triumfalny w Paryżu, kultowy pomnik otwarty w 1836 roku dla upamiętnienia bohaterów wojennych i żołnierzy, którzy zginęli podczas wojen, został zniszczony gigantyczną tęczą (…)” – czytamy w tweecie, który miał blisko 2,7 tys. wyświetleń od 2 czerwca 2023 roku, i do którego dołączono krótki film, na którym widać gigantyczną wstęgę oplatającą paryski Łuk Triumfalny.

15.06.2023
Privacy Preferences
When you visit our website, it may store information through your browser from specific services, usually in form of cookies. Here you can change your privacy preferences. Please note that blocking some types of cookies may impact your experience on our website and the services we offer.