About CEDMO
The Central European Digital Media Observatory (CEDMO), as an independent non-partisan multidisciplinary hub, aims to identify, research and prioritise the most critical sources and causes of information disorders in Central Europe (mainly the Czech Republic, Slovakia and Poland). This international consortium was created to propose a set of short and longer-term actions, as well as recommendations to help civil society, public institutions and the private sector respond to the declining trust in key institutions and help society to resist the effect of increasing exposure to mis- and disinformation.
By interacting and coordinating with European Digital Media Observatory (EDMO) and other regional EDMO hubs in EU, CEDMO will contribute to curbing threats posed by information disorders, including disenchantment with the democratic processes, and discord in civil society in Europe, and to building community and nation-wide resilience while protecting information ecosystems.
O CEDMO
The Central European Digital Media Observatory (CEDMO) jest niezależnym, bezpartyjnym i multidyscyplinarnym hubem, którego celem jest identyfikowanie, badanie oraz priorytetyzowanie najbardziej istotnych źródeł i powodów zaburzeń informacyjnych w Europie Środkowej (głównie w Czechach, W Słowacji i w Polsce).
Nasi Partnerzy
O CEDMO
The Central European Digital Media Observatory (CEDMO) jest niezależnym, bezpartyjnym i multidyscyplinarnym hubem, którego celem jest identyfikowanie, badanie oraz priorytetyzowanie najbardziej istotnych źródeł i powodów zaburzeń informacyjnych w Europie Środkowej (głównie w Czechach, W Słowacji i w Polsce).
Nasi Partnerzy
„To nie nocny widok zniczy w Dzień Zaduszny lub Święto Zmarłych, to „Konwój wolności” który jedzie do stolicy Kanady.” – czytamy w poście zamieszczonym 28 stycznia 2022 roku na Facebooku.
Przerobiony film został opublikowany 28 maja 2022 r.na stronie na Facebooku a także przez innych użytkowników indywidualnych lub stron (1, 2, 3).
„Władze Australii wprowadzają zakaz hodowli zwierząt oraz upraw warzyw i roślin na własne potrzeby” – czytamy w poście z 13 maja 2022 r., który miał 59 udostępnień. W dalszej części tej publikacji, możemy przeczytać antyunijną narrację propagowaną przez autora.
„Czeski most przy granicy z Polską jednym z najpiękniejszych miejsc na świecie” – czytamy w publikacji na Facebooku z 12 września 2023 roku, która została udostępniona setki razy. Na zdjęciu widać krętą kładkę idącą wśród koron drzew. Fotografia wydaje się być zrzutem ekranu innego posta na Facebooku, z którego szczegóły takie jak nazwisko użytkownika czy data oryginalnej publikacji nie zostały uwzględnione.
„14 miast USA podpisało traktat WEF zakazujący mięsa, nabiału i prywatnych samochodów do 2030 roku” – czytamy w treści udostępnionej na platformie X (dawniej Twitter) 22 sierpnia 2023, która była podawana dalej 250 razy. Podobne posty były także udostepniane na Facebooku.
8 sierpnia 2023 roku na Maui wybuchły pożary, wyniku których zginęło 115 osób, a setki pozostaje zaginionych. Trwa śledztwo, które ma wyjaśnić przyczyny pożaru.
Rozpowszechniane na Facebooku publikacje np. tutaj i tutaj, zawierały zrzut ekranu z tweeta wraz z fałszywym przesłaniem, w którym można było przeczytać, że Orlen „zapowiada, że od teraz wszystkie bułki do hot-dogów oraz burgerów będą wypiekane z mąki ze świerszczy”.
„Soda oczyszczona skutecznym środkiem leczniczym na nowotwory” – czytamy w publikacji na Facebooku z 9 grudnia 2022 i 29 grudnia odsyłającej do artykułu na stronie Stolica Zdrowia. Artykuł ilustruje zdjęcie miseczki z białym proszkiem, mającym być sodą oczyszczoną (zwaną też wodorowęglanem sodu), popularną substancją używaną do gotowania, sprzątania, ogrodnictwa, a nawet jako trucizna.
„Zielarskie mi zamykają!”, „spisek przeciwko naturalnym metodom leczenia”, „odgórne zarządzenie UE” – komentują wzburzeni internauci podaną na Twitterze wiadomość, jakoby od stycznia 2023 roku sprzedaż ziół miała zostać zakazana w Unii Europejskiej. To nieporozumienie.
W lipcu 1943 roku ukraińscy nacjonaliści brutalnie zamordowali tysiące polskich cywilów na Wołyniu, w tym kobiety i dzieci. Wydarzenia te z czasów II wojny światowej są źródłem napięć między oboma narodami pomimo bliskich relacji między Kijowem a Warszawą, zwłaszcza od czasu inwazji Rosji na Ukrainę w 2022 roku. Krótko po obchodach 82. rocznicy zbrodni wołyńskiej w Chełmie, z udziałem prezydenta-elekta Karola Nawrockiego, użytkowicy mediów społecznościowych fałszywie twierdzili, że ukraiński ambasador w Polsce wygłosił bardzo krótkie przemówienie, które trwało zaledwie 10 sekund, sugerując, że było to lekceważące i obraźliwe wobec Polaków. Fałszywa informacja była udostępniona wraz z nagraniem wideo, które przedstawiało rzekomo całą wypowiedź dyplomaty. Jednakże nie jest to prawdą. Nagranie zostało przycięte w taki sposób, że zawiera tylko ostatnie dwa zdania z kilkuminutowego przemówienia, w którym ukraiński ambasador przeprosił za zbrodnię wołyńską i wyraził wolę Ukrainy, by „rozmawiać o tej historii otwarcie”. Agencja AFP uzyskała pełną wersję przemówienia.
W USA otwierają „’Alcatraz z aligatorami’ ośrodek dla osób oczekujących na deportację z USA” – czytamy w postach na Facebooku (tutaj, tutaj, tutaj) zamieszczanych począwszy od 29 czerwca 2025 roku wraz 39 sekundowym filmem, na którym na samym początku widać pokazany z lotu ptaka teren wyglądający na strzeżony ośrodek otoczony fosami, a w nich pływające gady.
„Jakby ktoś nie wiedział, to nie Białoruś, to Polska. Tak 'nasz’ rząd traktuje tych, którzy protestują przeciwko wpuszczaniu (podrzucaniu) z Niemiec do Polski nielegalnych imigrantów” – czytamy w publikacjach na Facebooku oraz na platformie X zamieszczonych 30 czerwca 2025 r.
„Uwaga! Godzina 21:00 lokale wyborcze muszą zostać zamknięte. Nie ma możliwości oddelegowania części członków komisji na zewnątrz. Jeśli będzie kolejka po godz. 21:00 przed lokalem wyborczym – osoby te nie mogą wejść do lokalu wyborczego, nie mogą już zagłosować” – napisała użytkowniczka Facebooka 16 maja 2025 r. Do posta dołączony był napis na czerwonym tle „Pilne! z ostatniej chwili”.
„Ważna informacja na temat głosowania w wyborach 18 maja 2025 roku” – napisała użytkowniczka Facebooka 16 maja 2025 r., cytując słowa osoby przedstawianej jako „koleżanki sędzi” z Okręgowej Komisji Wyborczej, która miała stwierdzić, że „wyborcy nie będą mogli legitymować się aplikacją m-obywatel, a tylko zwykłym dokumentem ze zdjęciem”. Autorka posta twierdzi ponadto, że jest to „wynik uchwały Sądu Najwyższego (SN) przyjętej 7.05.25”, która zmienia „wytyczne dla Państwowej Komisji Wyborczej (PKW) podczas obecnych wyborów prezydenckich”.
Nadchodzą kontrole straży miejskiej? Nie, przepisy dotyczące długości, czy średnicy drewna nie obejmują gospodarstw domowych.
Polityk Konfederacji opublikował wojskowe pismo z którego, jego zdaniem, wynika, że polski rząd szykuje wojskową interwencję w Ukrainie. Informację tę zdementowało Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych. Mimo to podał ją dalej jeden z kandydatów na prezydenta.
Ukraińskie eldorado za pieniądze polskich podatników, Tusk ściągający migrantów z Afryki i Bliskiego Wschodu oraz nieskończone pokłady polskiego węgla – to tylko kilka tematów, w których politycy podczas kampanii wyborczej mijali się z prawdą. Podsumowujemy dominujące fałszywe narracje, które towarzyszyły prezydenckiemu wyścigowi.
„Zełenski kupił firmę wydobywczą platyny w RPA za 1,6 miliarda dolarów – media południowoafrykańskie.” – czytamy w poście na Facebooku z 4 kwietnia 2025 roku zamieszczonym wraz z krótkim filmem. Wpis w języku polskim zyskał 341 udostępnień. Ten sam film udostępniali użytkownicy platformy X na Telegramie .
