Scroll Top

About CEDMO

The Central European Digital Media Observatory (CEDMO), as an independent non-partisan multidisciplinary hub, aims to identify, research and prioritise the most critical sources and causes of information disorders in Central Europe (mainly the Czech Republic, Slovakia and Poland). This international consortium was created to propose a set of short and longer-term actions, as well as recommendations to help civil society, public institutions and the private sector respond to the declining trust in key institutions and help society to resist the effect of increasing exposure to mis- and disinformation.

By interacting and coordinating with European Digital Media Observatory (EDMO) and other regional EDMO hubs in EU, CEDMO will contribute to curbing threats posed by information disorders, including disenchantment with the democratic processes, and discord in civil society in Europe, and to building community and nation-wide resilience while protecting information ecosystems.

O CEDMO

The Central European Digital Media Observatory (CEDMO) jest niezależnym, bezpartyjnym i multidyscyplinarnym hubem, którego celem jest identyfikowanie, badanie oraz priorytetyzowanie najbardziej istotnych źródeł i powodów zaburzeń informacyjnych w Europie Środkowej (głównie w Czechach, W Słowacji i w Polsce).

Nasi Partnerzy

O CEDMO

The Central European Digital Media Observatory (CEDMO) jest niezależnym, bezpartyjnym i multidyscyplinarnym hubem, którego celem jest identyfikowanie, badanie oraz priorytetyzowanie najbardziej istotnych źródeł i powodów zaburzeń informacyjnych w Europie Środkowej (głównie w Czechach, W Słowacji i w Polsce).

Nasi Partnerzy

Najnowsze informacje
Tutoriale
Fact-checking
Fact Checks
Mammografia nie jest zakazana w Szwajcarii - Featured image
Mammografia nie jest zakazana w Szwajcarii

“Szwajcaria jest pierwszym krajem na świecie, który zakazuje mammografii” – czytamy w poście na Facebooku udostępnionym 10 maja 2024 roku. “Usługi badań przesiewowych są również zawieszone w niektórych częściach Kanady, Włoch, Szkocji i Australii” – czytamy dalej w publikacji, która wymienia listę fałszywych i wprowadzających w błąd twierdzeń na temat procedury. Post był również udostępniany w innych miejscach, na przykłąd tutaj.

Wideo pokazuje protesty w Paryżu w 2022 roku, a nie protesty podczas obecnych przygotowań do igrzysk olimpijskich - Featured image
Wideo pokazuje protesty w Paryżu w 2022 roku, a nie protesty podczas obecnych przygotowań do igrzysk olimpijskich

“Tymczasem w Paryżu… trwają intensywne przygotowania do olimpiady” – czytamy w poście opublikowanym 17 maja 2024 roku (zarchiwizowany link tutaj), który miał ponad 500 udostępnień. Nagranie pokazuje grupę mężczyzn przewracających samochody i rozbijających w nich szyby. Jeden z samochodów płonie. W tle widać grupę ludzi maszerujących ulicami Paryża z flagami i transparentami.

Szef WHO nie powiedział, że pandemia skończyła się zwykłą grypą - Featured image
Szef WHO nie powiedział, że pandemia skończyła się zwykłą grypą

Posty, do których dołączono fotografię dyrektora WHO oraz fragment artykułu, w którym miał on rzekomo powiedzieć, jakoby „pandemia skończyła się zwykłą grypą” i przeprosić za zamieszanie, były udostępniane w mediach społecznościowych od początku maja. Fałszywe treści były udostępniane m.in. tutaj i tutaj, ale także na Twitterze przez Włodzimierza Skalika, wiceprezesa partii Konfederacja Korony Polskiej. Treści te miały tysiące interakcji na Facebooku oraz na Twitterze 

Nauczyciele nagrali protest song ale w 2019 roku, za rządów PiS - Featured image
Nauczyciele nagrali protest song ale w 2019 roku, za rządów PiS

Nagranie, w którym grupa nauczycieli wyśpiewuje swój protest song, pojawiło się w polskich mediach społecznościowych pod koniec stycznia z opisem, że odnosi się do nowego rządu premiera Donalda Tuska. „Nauczyciele wściekli na Tuska, że nie dostało 1500 złotych podwyżki? Przecież powinni wiedzieć, że to była przenośnia” – czytamy w opisie postów na TikToku i Facebooku z 20 stycznia 2024 roku, dołączonych do nagrania razem ze zdjęciem Tuska. „Nauczyciele po przemówieniu Tuska na temat braku podwyżek” – czytamy w poście na Instagramie z tym samym wideo i zdjęciem. Post na TikToku miał 3,6 tys. udostępnień i 14,5 tys. reakcji, zaś tweet na platformie X (dawny Twitter) ponad 400 retweetów.  [Pisownie postów oryginalne].

Raport nie wykazał, by pojazdy elektryczne zanieczyszczały środowisko bardziej niż samochody spalinowe - Featured image
Raport nie wykazał, by pojazdy elektryczne zanieczyszczały środowisko bardziej niż samochody spalinowe

„Samochody elektryczne zanieczyszczają środowisko 1 850 razy bardziej niż pojazdy napędzane paliwem, wynika z badania” – czytamy w poście na Facebooku z 15 marca 2024 roku. Post odnosi się do artykułu opublikowanego w tabloidzie „New York Post”, którego tytuł brzmi: „Pojazdy elektryczne wydzielają więcej toksyn i są gorsze dla środowiska niż samochody napędzane gazem: badanie”.

Mammografia nie jest zakazana w Szwajcarii - Featured image
Mammografia nie jest zakazana w Szwajcarii

“Szwajcaria jest pierwszym krajem na świecie, który zakazuje mammografii” – czytamy w poście na Facebooku udostępnionym 10 maja 2024 roku. “Usługi badań przesiewowych są również zawieszone w niektórych częściach Kanady, Włoch, Szkocji i Australii” – czytamy dalej w publikacji, która wymienia listę fałszywych i wprowadzających w błąd twierdzeń na temat procedury. Post był również udostępniany w innych miejscach, na przykłąd tutaj.

W UE nie jest obecnie dozwolona produkcja mięsa hodowanego laboratoryjnie z komórek zwierzęcych - Featured image
W UE nie jest obecnie dozwolona produkcja mięsa hodowanego laboratoryjnie z komórek zwierzęcych

„Fabryka w Holandii drukuje 3D 500 ton steków miesięcznie. Firma Redefine Meat będzie zaopatrywać niemieckie restauracje w drukowane filety” – czytamy w poście opublikowanym na Facebooku, który od 13 stycznia 2024 roku miał ponad 5,6 tys. udostępnień. „Aby rozpocząć proces drukowania mięsa w drukarce 3D, naukowcy biopsują partię zwierzęcych komórek macierzystych w zależności od pożądanego rodzaju mięsa – wołowiny, wieprzowiny, drobiu, a nawet ryb” – czytamy dalej. 

Coca-Cola nie jest zakazana ani sklasyfikowana w Chinach jako środek czyszczący - Featured image
Coca-Cola nie jest zakazana ani sklasyfikowana w Chinach jako środek czyszczący

„Chiny z zakazem Coca-Coli do spożycia przez ludzi i sklasyfikowały ją jako produkt czyszczący” – czytamy w publikacjach, które prócz treści zawierały także logotyp popularnego napoju i były udostępniane na Facebooku po 22 stycznia 2024 roku (1, 2, 3). W postach można było także przeczytać, że zakaz został podjęty zgodnie z „decyzją Chińskiego Centralnego Komitetu ds. Jakości Żywności”, który w oparciu o „badania naukowe dotyczące składu napoju i jego wpływu na zdrowie człowieka” zdecydował o zamianie kwalifikacji produktu „na środek czyszczący do rur hydraulicznych.”

Fałszywe posty o "mistrzyni świata w seksie" udostępniane w ramach antyukraińskiej propagandy - Featured image
Fałszywe posty o “mistrzyni świata w seksie” udostępniane w ramach antyukraińskiej propagandy

“Wielki sukces Ukrainy! Ukrainka Olesya Prikhodko (etap Nausi Love) została mistrzynią świata w seksie wśród kobiet” – czytamy w poście udostępnionym na platformie X, który został opatrzony zdjęciem uśmiechniętej kobiety owiniętej niebiesko-żółtą flagą. Takie publikacje były udostępniane na Facebooku, również w języku bułgarskim, czeskim, słowackim, angielskim i francuskim.

Posty fałszywie winią ukraińskich uchodźców za pożar magazynu w Katowicach - Featured image
Posty fałszywie winią ukraińskich uchodźców za pożar magazynu w Katowicach

Od czasu inwazji Rosji na Ukrainę ponad dwa lata temu, Polska przyjęła ponad milion uchodźców z Ukrainy. I choć Polacy pozostają jednymi z największych sojuszników Kijowa, to stali się celem dezinformacji, która chce zwrócić ich przeciwko osobom przybyłym z Ukrainy. Wpisy w mediach społecznościowych zwykle sugerują, że Ukraińcy “kradną” ludziom pracę, popełniają przestępstwa, albo że uzyskują większą pomoc finansową niż miejscowi – czytamy w artykule AFP.

Ten budynek to fabryka świń w Chinach, a nie w Danii czy w Niemczech - Featured image
Ten budynek to fabryka świń w Chinach, a nie w Danii czy w Niemczech

Podczas trwających protestów rolników, w mediach społecznościowych coraz częściej można spotkać się z wypowiedziami, które udzielają im wsparcia. Treści mają na celu wzbudzić obawy dotyczące żywności importowanej. Jednym z takich przykładów jest post wraz ze zdjęciem budynku, który rzekomo ma pokazywać fabrykę trzody chlewnej w jednym z krajów europejskich: Niemczech lub Danii. 

W UE nie jest obecnie dozwolona produkcja mięsa hodowanego laboratoryjnie z komórek zwierzęcych - Featured image
W UE nie jest obecnie dozwolona produkcja mięsa hodowanego laboratoryjnie z komórek zwierzęcych

„Fabryka w Holandii drukuje 3D 500 ton steków miesięcznie. Firma Redefine Meat będzie zaopatrywać niemieckie restauracje w drukowane filety” – czytamy w poście opublikowanym na Facebooku, który od 13 stycznia 2024 roku miał ponad 5,6 tys. udostępnień. „Aby rozpocząć proces drukowania mięsa w drukarce 3D, naukowcy biopsują partię zwierzęcych komórek macierzystych w zależności od pożądanego rodzaju mięsa – wołowiny, wieprzowiny, drobiu, a nawet ryb” – czytamy dalej. 

Wideo pokazuje protesty w Paryżu w 2022 roku, a nie protesty podczas obecnych przygotowań do igrzysk olimpijskich - Featured image
Wideo pokazuje protesty w Paryżu w 2022 roku, a nie protesty podczas obecnych przygotowań do igrzysk olimpijskich

“Tymczasem w Paryżu… trwają intensywne przygotowania do olimpiady” – czytamy w poście opublikowanym 17 maja 2024 roku (zarchiwizowany link tutaj), który miał ponad 500 udostępnień. Nagranie pokazuje grupę mężczyzn przewracających samochody i rozbijających w nich szyby. Jeden z samochodów płonie. W tle widać grupę ludzi maszerujących ulicami Paryża z flagami i transparentami.

Fałszywe posty o "mistrzyni świata w seksie" udostępniane w ramach antyukraińskiej propagandy - Featured image
Fałszywe posty o “mistrzyni świata w seksie” udostępniane w ramach antyukraińskiej propagandy

“Wielki sukces Ukrainy! Ukrainka Olesya Prikhodko (etap Nausi Love) została mistrzynią świata w seksie wśród kobiet” – czytamy w poście udostępnionym na platformie X, który został opatrzony zdjęciem uśmiechniętej kobiety owiniętej niebiesko-żółtą flagą. Takie publikacje były udostępniane na Facebooku, również w języku bułgarskim, czeskim, słowackim, angielskim i francuskim.

Posty fałszywie winią ukraińskich uchodźców za pożar magazynu w Katowicach - Featured image
Posty fałszywie winią ukraińskich uchodźców za pożar magazynu w Katowicach

Od czasu inwazji Rosji na Ukrainę ponad dwa lata temu, Polska przyjęła ponad milion uchodźców z Ukrainy. I choć Polacy pozostają jednymi z największych sojuszników Kijowa, to stali się celem dezinformacji, która chce zwrócić ich przeciwko osobom przybyłym z Ukrainy. Wpisy w mediach społecznościowych zwykle sugerują, że Ukraińcy “kradną” ludziom pracę, popełniają przestępstwa, albo że uzyskują większą pomoc finansową niż miejscowi – czytamy w artykule AFP.

Fałszywe posty o "mistrzyni świata w seksie" udostępniane w ramach antyukraińskiej propagandy - Featured image
Fałszywe posty o “mistrzyni świata w seksie” udostępniane w ramach antyukraińskiej propagandy

“Wielki sukces Ukrainy! Ukrainka Olesya Prikhodko (etap Nausi Love) została mistrzynią świata w seksie wśród kobiet” – czytamy w poście udostępnionym na platformie X, który został opatrzony zdjęciem uśmiechniętej kobiety owiniętej niebiesko-żółtą flagą. Takie publikacje były udostępniane na Facebooku, również w języku bułgarskim, czeskim, słowackim, angielskim i francuskim.

Posty fałszywie winią ukraińskich uchodźców za pożar magazynu w Katowicach - Featured image
Posty fałszywie winią ukraińskich uchodźców za pożar magazynu w Katowicach

Od czasu inwazji Rosji na Ukrainę ponad dwa lata temu, Polska przyjęła ponad milion uchodźców z Ukrainy. I choć Polacy pozostają jednymi z największych sojuszników Kijowa, to stali się celem dezinformacji, która chce zwrócić ich przeciwko osobom przybyłym z Ukrainy. Wpisy w mediach społecznościowych zwykle sugerują, że Ukraińcy “kradną” ludziom pracę, popełniają przestępstwa, albo że uzyskują większą pomoc finansową niż miejscowi – czytamy w artykule AFP.

nie-to-nagranie-nie-pokazuje-amerykanskich-zolnierzy-ladujacych-w-izraelu-tylko-ich-przylot-do-rumunii-w-2022-roku-featured
Nie, to nagranie nie pokazuje amerykańskich żołnierzy lądujących w Izraelu, tylko ich przylot do Rumunii w 2022 roku

Nagranie z przylotu amerykańskich żołnierzy do Rumunii w 2022 roku, było udostępniane po ataku Hamasu na Izrael z fałszywym przesłaniem, że pokazuje przybycie amerykańskich żołnierzy do Izraela pod koniec października 2023 roku. W postach znajduje się także informacja, że kraje zachodnie wysyłają w ten rejon swoje oddziały „wojskowe”. Istotnie kilka państw europejskich oraz Australia ogłosiły zwiększoną obecność wojskową we wschodniej części Morza Śródziemnego i na Bliskim Wschodzie, jednak rządy tych państw podkreśliły, że celem jest pomoc w ewakuacji obywateli lub zapewnienie pomocy humanitarnej dla ludności w Gazie.

Nie, to nagranie nie pokazuje wysadzenia palestyńskiego parlamentu w Gazie - Featured image
Nie, to nagranie nie pokazuje wysadzenia palestyńskiego parlamentu w Gazie

W sieci, 15 listopada pojawiło się nagranie przedstawiające wysadzenie budynku, który polscy użytkownicy opisywali jako „budynek parlamentu palestyńskiego w Gazie”, a czasem jako „budynek parlamentu Hamasu w Strefie Gazy”,  m.in. na Facebooku, Telegramie oraz na platformie X (dawny Twitter), ta ostatnia publikacja zyskała 45 udostępnień.

Wydarzenia
Nie, Putin nie gra Mazurka Dąbrowskiego - Featured image

„Sojusznik Polaków i wolnego świata” –  czytamy w publikacji udostępnionej na Facebooku 18 czerwca 2023 roku ze zdjęciem prezydenta Rosji Władimira Putina przy pianinie w sali koncertowej, z dołączonym linkiem do YouTube. „To jest prawdziwy przyjaciel Polski, nie wierzcie w propagandę wszystkich antypolskich polityków od lewa do prawa, chcą zniszczyć wszelkie wspólne wartości sławiańskie” – czytamy w publikacji udostępnionej na Twitterze 28 czerwca 2023 roku z odnosnikiem do tego samego filmu. 

11.07.2023
Badania i analizy
Privacy Preferences
When you visit our website, it may store information through your browser from specific services, usually in form of cookies. Here you can change your privacy preferences. Please note that blocking some types of cookies may impact your experience on our website and the services we offer.